Shloka 26
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
Devanagari script
अन्न ते हृदयं वेद सत्यस्यैवानृतस्य च । कल्याणं वद साक्ष्येण मा55त्मानमवमन्यथा:,“इस विषयमें यहाँ क्या झूठ है और क्या सच, इस बातको आपका हृदय ही जानता होगा। उसीको साक्षी बनाकर--हृदयपर हाथ रखकर सही-सही बात कहिये, जिससे आपका कल्याण हो। आप अपने आत्माकी अवहेलना न कीजिये
Translation
“ఈ విషయంలో సత్యం ఏది, అసత్యం ఏది—అది మీ హృదయానికే తెలుసు. దానినే సాక్షిగా చేసుకొని మంగళకరమైన సత్యాన్ని పలకండి; మీ ఆత్మను అవమానించుకోకండి.”
Word by Word
अन्नO food / O dear (address)
अन्न:
TypeNoun
Rootअन्न
FormNeuter, Vocative, Singular
तेof you / your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karta
TypeNoun
Rootहृदय
FormNeuter, Nominative, Singular
वेदknows
वेद:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent (Perfect-like present of √विद्), 3rd, Singular
सत्यस्यof truth
सत्यस्य:
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Genitive, Singular
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अनृतस्यof untruth
अनृतस्य:
TypeNoun
Rootअनृत
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कल्याणम्welfare / good
कल्याणम्:
Karma
TypeNoun
Rootकल्याण
FormNeuter, Accusative, Singular
वदspeak / tell
वद:
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, 2nd, Singular
साक्ष्येणwith (as) witness / by testimony
साक्ष्येण:
Karana
TypeNoun
Rootसाक्ष्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अवमन्यथाःdisrespect / slight
अवमन्यथाः:
TypeVerb
Rootअव + मन् (अवमन्य)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
Speaker
दुष्यन्त उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes