Shloka 131
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
भरतादू भारती कीर्तियेनेदं भारतं कुलम् । अपरे ये च पूर्वे वै भारता इति विश्रुता:,भरतसे ही इस भूखण्डका नाम भारत (अथवा भूमिका नाम भारती) हुआ। उन्हींसे यह कौरववंश भरतवंशके नामसे प्रसिद्ध हुआ। उनके बाद उस कुलमें पहले तथा आज भी जो राजा हो गये हैं, वे भारत (भरतवंशी) कहे जाते हैं
bharatād ū bhāratī kīrtye nedaṃ bhārataṃ kulam | apare ye ca pūrve vai bhāratā iti viśrutāḥ ||
భరతుని ప్రసిద్ధ కీర్తివల్లనే ఈ వంశం ‘భారత’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను. అలాగే ఆ కులంలో ముందుగా ఉన్నవారూ, తరువాత వచ్చినవారూ—అందరూ ‘భారతులు’, అనగా భరతుని వంశజులు అని ఖ్యాతి పొందిరి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A dynasty’s and even a land’s enduring identity can arise from the kīrti (renown) of a foundational ancestor; fame rooted in worthy conduct becomes a moral and political inheritance for later generations.
Vaiśampāyana explains the etymological and genealogical basis for the name ‘Bhārata’: the lineage is called Bhārata because it descends from King Bharata, and successive kings of that family are known as Bhāratas.