Shloka 41
वंशानुकीर्तनम् — Genealogical Recitation from Dakṣa to Yayāti and the Establishment of the Paurava Line
शब्दसंस्कारसंयुक्तिर््रुवद्धिश्चापरैर्द्धिजै: । नादितः स बभौ श्रीमान् ब्रह्मलोक इवापर:,दूसरे द्विजबालक शब्द-संस्कारसे सम्पन्न थे--वे स्थान, करण और प्रयत्नका ध्यान रखते हुए संस्कृतवाक्योंका उच्चारण कर रहे थे। इन सबके तुमुल शब्दोंसे गूँजता हुआ वह सुन्दर आश्रम द्वितीय ब्रह्मलोकके समान सुशोभित होता था
śabdasaṃskārasaṃyuktir dhruvaddhiścāparair dvijaiḥ | nāditaḥ sa babhau śrīmān brahmaloka ivāparaḥ ||
ఇతర ద్విజబాలకులు కూడా శబ్ద-సంస్కారంతో సమృద్ధులై, స్థానం, కరణం, ప్రయత్నం అనే ఉచ్చారణ నియమాలను గౌరవిస్తూ స్థిరమైన, నియమబద్ధమైన స్వరంతో సంస్కృత వాక్యాలను పఠించుచుండిరి. వారి సమూహ నాదంతో ఆ శ్రీమంతమైన ఆశ్రమం చుట్టూరా మార్మోగి, రెండవ బ్రహ్మలోకంలా ప్రకాశించెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical value of disciplined learning: refined speech (śabda-saṃskāra), steadiness, and collective study create an atmosphere of purity and excellence, likened to Brahmaloka.
Vaiśampāyana describes a hermitage filled with well-trained young Brahmin students whose correct, resonant recitation makes the entire place reverberate and appear radiant, as if it were another Brahma-world.