Shloka 22
Tapovana-praveśaḥ — The King’s Entry into the Sacred Grove and Vision of the Āśrama
फेनपांश्व तथा वत्सान् न दुहन्ति सम मानवा: | न कूटमानैर्वणिज: पाण्यं विक्रीणते तदा,जबतक बछड़े केवल दूधपर रहते, घास नहीं चरते, तबतक मनुष्य गौओंका दूध नहीं दुहते थे। व्यापारीलोग बेचने योग्य वस्तुओंका झूठे माप-तौलद्दवारा विक्रय नहीं करते थे
phaṇapaṁśv tathā vatsān na duhanti sama mānavāḥ | na kūṭamānair vaṇijaḥ pāṇyaṁ vikrīṇate tadā ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—దూడలు కేవలం పాలపైనే ఆధారపడినంతవరకు మనుష్యులు ఆవులను పాలు దోచేవారు కాదు. అలాగే ఆ రోజుల్లో వ్యాపారులు తప్పుడు తూకాలు-కొలతలతో సరుకును అమ్మేవారు కాదు।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic restraint and honesty: do not deprive dependents of their due (calves’ share of milk) and do not cheat in commerce (no false weights).
Vaiśampāyana is describing the moral character of an earlier time, portraying a society where people acted fairly toward animals and maintained integrity in trade.