Shloka 1
Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61
अपन बछ। है २ 2 एकषेष्टितमो< ध्याय: कौरव-पाण्डवोंमें फूट और युद्ध होनेके वृत्तान्तका सूत्ररूपमें निर्देश वैशम्पायन उवाच गुरवे प्राड़नमस्कृत्य मनोबुद्धिसमाधिभि: । सम्पूज्य च द्विजान् सर्वास्तथान्यान् विदुषो जनान्,वैशम्पायनजीने कहा--राजन! मैं सबसे पहले श्रद्धा-भक्तिपूर्वक एकाग्रचित्तसे अपने गुरुदेव श्रीव्यासजी महाराजको साष्टांग नमस्कार करके सम्पूर्ण द्विजों तथा अन्यान्य विद्वानोंका समादर करते हुए यहाँ सम्पूर्ण लोकोंमें विख्यात महर्षि एवं महात्मा इन परम बुद्धिमान् व्यासजीके मतका पूर्णरूपसे वर्णन करता हूँ
vaiśampāyana uvāca | gurave prāṇanamaskṛtya manobuddhisamādhibhiḥ | sampūjya ca dvijān sarvāṃs tathānyān viduṣo janān |
వైశంపాయనుడు పలికెను—రాజా! ముందుగా మనస్సు, బుద్ధిని ఏకాగ్ర సమాధిలో నిలిపి నా గురువుకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేసి, సమస్త ద్విజులను మరియు ఇతర విద్వజ్జనులను యథావిధిగా సత్కరించి, సర్వలోకవిఖ్యాతుడైన పరమ బుద్ధిమంతుడు మహాత్ముడు వ్యాసుని అభిప్రాయాన్ని సంపూర్ణంగా వివరిస్తాను—కౌరవ పాండవుల మధ్య భేదం పుట్టి యుద్ధానికి దారి తీసిన వృత్తాంతాన్ని సంక్షిప్తంగా సూత్రరూపంలో సూచిస్తూ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Before transmitting sacred history, the speaker establishes ethical and spiritual legitimacy through reverence to the guru and respect for learned elders; knowledge is presented as disciplined, lineage-based instruction rather than personal opinion.
Vaiśampāyana begins a new section by formally saluting his teacher (Vyāsa) and honoring the assembled learned audience, then announces that he will narrate—first in outline—the events leading to the Kaurava–Pāṇḍava rupture and the ensuing war.