Shloka 15
Vyāsa’s Arrival at Janamejaya’s Sarpasatra; Commissioning of Vaiśaṃpāyana’s Recital (व्यासागमनम्)
प्रागेवानागते काले तस्मात् त्वं मय्यजायथा: । अयं स काल: सम्प्राप्तो भयान्नस्त्रातुमहसि,देवताके समान तेजस्वी पुत्र! ब्रह्माजीकी वह बात सुनकर नागश्रेष्ठ वासुकिने मुझे तुम्हारे महात्मा पिताकी सेवामें समर्पित कर दिया। यह अवसर आनेसे बहुत पहले इसी निमित्तसे मेरा विवाह किया गया। तदनन्तर उन महर्षिद्वारा मेरे गर्भसे तुम्हारा जन्म हुआ। जनमेजयके सर्पयज्ञका वह पूर्वनिर्दिष्ठ काल आज उपस्थित है (उस यज्ञमें निरन्तर सर्प जल रहे हैं)) अतः उस भयसे तुम उन सबका उद्धार करो। मेरे भाईको भी उस भयंकर अग्निसे बचा लो। जिस उद्देश्यको लेकर तुम्हारे बुद्धिमान् पिताकी सेवामें मैं दी गयी, वह व्यर्थ नहीं जाना चाहिये। अथवा बेटा! सर्पोको इस संकटसे बचानेके लिये तुम क्या उचित समझते हो?
prāgevānāgate kāle tasmāt tvaṃ mayyajāyathāḥ | ayaṃ sa kālaḥ samprāpto bhayān nas trātum arhasi, devatāke samāna tejasvī putra |
ఆస్తీకుడు పలికెను—“నియత కాలము రాకమునకే ముందే ఇదే ప్రయోజనముగా నీవు నా గర్భమున జన్మించితివి. ఇప్పుడు ఆ కాలమే వచ్చెను; కనుక, దేవతలవలె ప్రకాశించే కుమారా, భయమునుండి మమ్మల్ని రక్షించుట నీకు సముచితం.”
आस्तीक उवाच
Educational Q&A
A timely moral duty (dharma) arises when one’s very birth and preparation are oriented toward protecting others; when the destined crisis arrives, one must act with courage and compassion to prevent needless destruction.
Āstīka urges her son to intervene because the foretold moment has arrived: Janamejaya’s serpent-sacrifice is underway and serpents are being burned. She reminds him that his birth was for this purpose and asks him to decide the proper means to rescue the Nāgas, including her brother.