Shloka 25
Ādi Parva, Adhyāya 47 — Janamejaya’s Sarpa-satra: Vow, Preparation, and the Onset of the Serpent Offering
समीपे ते न वत्स्यामि गमिष्यामि यथागतम् | शक्तिरस्ति न वामोरु मयि सुप्ते विभावसो:,कि पुनर्धर्मशीलस्य मम वा मद्विधस्य वा । “इसलिये अब मैं तेरे पास नहीं रहूँगा। जैसे आया हूँ, वैसे ही चला जाऊँगा। वामोरु! सूर्यमें इतनी शक्ति नहीं है कि मैं सोता रहूँ और वे अस्त हो जायेँ। यह मेरे हृदयमें निश्चय है। जिसका कहीं अपमान हो जाय ऐसे किसी भी पुरुषको वहाँ रहना अच्छा नहीं लगता। फिर मेरी अथवा मेरे-जैसे दूसरे धर्मशील पुरुषकी तो बात ही कया है”
samīpe te na vatsyāmi gamiṣyāmi yathāgatam | śaktir asti na vāmoru mayi supte vibhāvasoḥ, ki punar dharmaśīlasya mama vā madvidhasya vā |
“ఇక నేను నీ సమీపంలో ఉండను; వచ్చినట్లే వెళ్లిపోతాను. ఓ వామోరు! నేను నిద్రలో ఉండగా సూర్యుడు అస్తమించగల శక్తి అతనికి లేదు—ఇది నా దృఢ సంకల్పం. ఎక్కడ అవమానం కలుగుతుందో అక్కడ ఉండటం ఎవరికీ శోభించదు; మరి ధర్మనిష్ఠుడైన నాకు, నావంటి వానికి అయితే మరింతగా కాదు.”
तक्षक उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes self-respect aligned with dharma: when one is dishonoured, remaining in that place is ethically unfitting; a dharma-minded person should withdraw rather than accept humiliation.
Takṣaka declares to a woman addressed as “vāmoru” that he will not stay near her and will leave as he came, asserting his own potency and resolve (invoking the Sun’s inability to set while he sleeps) and grounding his departure in the principle that an insulted person should not remain.