Shloka 19
Jaratkāru’s Conditional Marriage Vow and Vāsuki’s Offer (जरत्कारु-विवाह-नियमः)
अवसक्तो धनुष्कोट्या स्कन्धे मौनान्वितस्य च । क्षान्तवांस्तव तत् कर्म पुत्रस्तस्य न चक्षमे,गौरमुख बोला--महाराज! आपके राज्यमें शमीक नामवाले एक परम धर्मात्मा महर्षि रहते हैं। वे जितेन्द्रिय, मनको वशमें रखनेवाले और महान् तपस्वी हैं। नरव्याप्र! आपने मौन व्रत धारण करनेवाले उन महात्माके कंधेपर धनुषकी नोकसे उठाकर एक मरा हुआ साँप रख दिया था। महर्षिने तो उसके लिये आपको क्षमा कर दिया था, किंतु उनके पुत्रको वह सहन नहीं हुआ
avasakto dhanuṣkoṭyā skandhe maunānvitasyaca | kṣāntavāṁs tava tat karma putras tasya na cakṣame ||
మౌనవ్రతమున ఉన్న ఆ మహాత్ముని భుజంపై నీవు ధనుస్సు మొనతో (మృత సర్పమును) వేలాడదీసితివి. నీ ఆ కర్మను ముని క్షమించెను; కాని అతని కుమారుడు దానిని సహించలేదు.
गौरयुख उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts a sage’s forbearance with a reactive sense of injury: restraint and forgiveness are dharmic virtues, while disrespect toward ascetics and uncontrolled anger can trigger grave consequences.
The speaker recounts how the king, finding the silent sage unresponsive, placed a dead snake on his shoulder with the bow’s tip. The sage forgave it, but his son could not tolerate the insult, setting up the ensuing curse narrative.