Shloka 1
Jaratkāru’s Conditional Marriage Vow and Vāsuki’s Offer (जरत्कारु-विवाह-नियमः)
ऑपन-माज बछ। अकाल द्विचत्वारिशोड ध्याय: शमीकका अपने पुत्रको समझाना और गौरमुखको राजा परीक्षित्के पास भेजना, राजाद्वारा आत्मरक्षाकी व्यवस्था तथा तक्षक नाग और काश्यपकी बातचीत शड़युवाच यद्येतत् साहसं तात यदि वा दुष्कृतं कृतम् प्रियं वाप्यप्रियं वा ते वागुक्ता न मृषा भवेत्,शृंगी बोला--तात! यदि यह साहस है अथवा यदि मेरे द्वारा दुष्कर्म हो गया है तो हो जाय। आपको यह प्रिय लगे या अप्रिय, किंतु मैंने जो बात कह दी है, वह झूठी नहीं हो सकती
śamīka uvāca — yady etat sāhasaṃ tāta yadi vā duṣkṛtaṃ kṛtam | priyaṃ vāpy apriyaṃ vā te vāg uktā na mṛṣā bhavet ||
శమీకుడు అన్నాడు—నాయనా, ఇది సాహసమైయుండవచ్చు, లేదా దుష్కృతం జరిగి ఉండవచ్చు; అయినా అది జరిగిపోయింది. అది నీకు ప్రియమైయుండనీ అప్రియమైయుండనీ, పలికిన వాక్యం అసత్యమవదు.
शमीक उवाच
Educational Q&A
Speech has moral weight: rash or wrongful acts may be regretted, but once a potent utterance (especially a curse) is spoken, it is treated as binding in its consequence. The implied lesson is to practice restraint and discernment before speaking.
In the Śamīka–Śṛṅgī episode leading to King Parīkṣit’s fate, the father addresses his son after the son’s impulsive reaction. He acknowledges the possibility of rashness or wrongdoing, yet notes that the spoken word will not turn out false—foreshadowing the curse’s inevitable effect.