Shloka 3
Ādi-parva Adhyāya 33: Vāsuki’s Council on Averting the Sarpa-satra
Devanagari script
ज्वलनार्कप्रभं घोरं छेदन॑ं सोमहारिणाम् | घोररूपं तदत्यर्थ यन्त्र देवैः सुनिर्मितम्,वह घोर चक्र अग्नि और सूर्यके समान जाज्वल्यमान था। देवताओंने उस अत्यन्त भयंकर यन्त्रका निर्माण इसलिये किया था कि वह अमृत चुरानेके लिये आये हुए चोरोंके टुकड़े-टुकड़े कर डाले
Translation
ఆ భయంకర చక్రము అగ్ని మరియు సూర్యుని వలె జ్వలించుచుండెను. దేవతలు ఆ అత్యంత ఘోర యంత్రమును అమృతమును హరించుటకు వచ్చు సోమహారులైన దొంగలను ఛేదించి నశింపజేయుటకై సునిర్మితము చేసిరి।
Word by Word
ज्वलनof fire
ज्वलन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्वलन
FormMasculine, Genitive, Singular
अर्कof the sun
अर्क:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रभम्having radiance (like)
प्रभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रभ
FormNeuter, Accusative, Singular
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
छेदनम्cutting; severing
छेदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootछेदन
FormNeuter, Accusative, Singular
सोमof Soma/nectar
सोम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसोम
FormMasculine, Genitive, Singular
हारिणाम्of the stealers; of those who take away
हारिणाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootहारिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
घोरterrible
घोर:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
रूपम्form; appearance
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अत्यर्थम्excessively; very much
अत्यर्थम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम्
Formtrue
यन्त्रम्device; mechanism
यन्त्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootयन्त्र
FormNeuter, Nominative, Singular
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
सुनिर्मितम्well-made; excellently constructed
सुनिर्मितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुनिर्मित
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes