Shloka 55
Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)
ततः सम्भृतसम्भारो भूयो रुद्रमुपागमत् । सम्भूता मम सम्भारा: सर्वोपकरणानि च,तदनन्तर सामग्री जुटाकर वे पुनः भगवान् रुद्रके पास गये और बोले--“महादेव! आपकी कृपासे मेरी यज्ञसामग्री तथा अन्य सभी आवश्यक उपकरण जुट गये। अब कल मुझे यज्ञकी दीक्षा मिल जानी चाहिये।” महामना राजाका यह कथन सुनकर भगवान् रुद्रने दुर्वासाको बुलाया और कहा--'द्विजश्रेष्ठ! ये महाभाग राजा श्वैतकि हैं। विप्रेन्द्र! मेरी आज्ञासे तुम इन भूमिपालका यज्ञ कराओ।” यह सुनकर महर्षिने 'बहुत अच्छा” कहकर उनकी आज्ञा स्वीकार कर ली
tataḥ sambhṛtasambhāro bhūyo rudram upāgamat | sambhūtā mama sambhārāḥ sarvopakaraṇāni ca |
అప్పుడు సమస్త సామగ్రిని సమకూర్చుకొని అతడు మళ్లీ భగవాన్ రుద్రుని సమీపించాడు. “మహాదేవా! మీ అనుగ్రహంతో నా యజ్ఞసామగ్రి, అవసరమైన సమస్త ఉపకరణాలు సిద్ధమయ్యాయి; కనుక రేపు నాకు యజ్ఞదీక్ష కలగాలి” అని విన్నవించాడు. ఆ మహాత్మ రాజు మాటలు విని మహామనస్కుడైన రుద్రుడు దుర్వాస మహర్షిని పిలిచి—“ద్విజశ్రేష్ఠా! ఇతడు మహాభాగుడు రాజు శ్వేతకి; నా ఆజ్ఞతో ఈ భూపాలుని యజ్ఞాన్ని నిర్వహింపజేయుము” అని ఆజ్ఞాపించాడు. అది విని మహర్షి “బాఢమ్” అని చెప్పి ఆ ఆజ్ఞను స్వీకరించాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores dharmic order in ritual life: a sacrifice should be undertaken only after proper preparation, and it should be conducted under legitimate authority—divine sanction and a qualified priest—while the patron remains humble and truthful about readiness.
After assembling all sacrificial requisites, the patron (identified in the surrounding prose as King Śvaitaki) approaches Rudra again and requests initiation for the sacrifice. Rudra responds by summoning the sage Durvāsā and instructing him to officiate the king’s yajña; Durvāsā accepts.