Shloka 29
Raivataka-giri Mahotsava and the Counsel on Subhadrā’s Marriage (रैवतके महोत्सवः — सुभद्राविवाहोपायविचारः)
(एकैकस्य गृहे कृष्णा वसेद् वर्षमकल्मषा ।) द्रौपद्या न: सहासीनानन्योन्यं योडभिदर्शयेत् स नो द्वादश वर्षाणि ब्रह्मचारी वने वसेत्,“हममेंसे प्रत्येकके घरमें पापरहित द्रौपदी एक-एक वर्ष निवास करे। द्रौपदीके साथ एकान्तमें बैठे हुए हममेंसे एक भाईको यदि दूसरा देख ले, तो वह बारह वर्षोंतक ब्रह्मचर्यपूर्वक वनमें निवास करे”
ekaikasya gṛhe kṛṣṇā vased varṣam akalmaṣā | draupadyā naḥ sahāsīnān anyonyaṃ yo ’bhidarśayet sa no dvādaśa varṣāṇi brahmacārī vane vaset ||
“మనలో ప్రతి ఒక్కరి ఇంటిలో పాపరహిత కృష్ణా (ద్రౌపదీ) వరుసగా ఒక్కో సంవత్సరం నివసించాలి. మరియు ద్రౌపదీతో ఏకాంతంగా కూర్చున్న మనలో ఒక సోదరుణ్ని మరొక సోదరుడు చూసినట్లయితే, అతడు పన్నెండు సంవత్సరాలు బ్రహ్మచర్యవ్రతంతో అరణ్యంలో నివసించాలి.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a household rule grounded in dharma: orderly rotation, respect for privacy, and a strict penalty to prevent jealousy and conflict. The emphasis is on self-restraint (brahmacarya) and safeguarding fraternal unity through clear boundaries.
A rule is being stated for the Pāṇḍava brothers regarding Draupadī’s residence: she will live one year with each brother in turn. If any brother intrudes by seeing another brother privately seated with her, he must undertake a twelve-year forest exile observing brahmacarya.