Shloka 1
गरुडजन्म तथा विनतादास्यवृत्तान्तः
Garuḍa’s Birth and Vinatā’s Enslavement
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत आदिपरव्वके अन्तर्गत आस्तीकपर्वमें अमृतमन्थन-समाप्ति नामक उन्नीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १९ ॥ अपर बक। ] अि्शशाएड< विशो<् ध्याय: कद्रू और विनताकी होड़, कद्रुद्वारा अपने पुत्रोंको शाप एवं ब्रह्माजीद्वारा उसका अनुमोदन सौतिर्वाच एतत् ते कथितं सर्वममृतं मथितं यथा । यत्र सो5श्वः समुत्पन्न: श्रीमानतुलविक्रम:,उग्रश्रवाजी कहते हैं--शौनकादि महर्षियो! जिस प्रकार अमृत मथकर निकाला गया, वह सब प्रसंग मैंने आपलोगोंसे कह सुनाया। उस अमृत-मन्थनके समय ही वह अनुपम वेगशाली सुन्दर अश्व उत्पन्न हुआ था, जिसे देखकर कद्रूने विनतासे कहा--“भद्रे! शीघ्र बताओ तो यह उच्चै:श्रवा घोड़ा किस रंगका है?”
Sautir uvāca: etat te kathitaṁ sarvam amṛtaṁ mathitaṁ yathā | yatra so ’śvaḥ samutpannaḥ śrīmān atula-vikramaḥ ||
సౌతి పలికెను—అమృతం ఏ విధంగా మథించబడిందో ఆ సమస్త వృత్తాంతాన్ని నేను మీకు యథావిధిగా చెప్పితిని. ఆ మథన సమయములోనే అతుల పరాక్రమముగల శ్రీమంతుడైన శ్రేష్ఠాశ్వము ఉద్భవించెను.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights faithful transmission of sacred history: the narrator completes the account of the churning and notes the arising of a wondrous being. Ethically, it sets up how extraordinary boons and marvels can become occasions for attachment and rivalry, leading to later consequences.
Sauti concludes the description of the churning of nectar and introduces a key outcome of that event: the birth/appearance of a magnificent horse (identified in the surrounding passage as Uccaiḥśravas), which becomes the immediate trigger for Kadru and Vinata’s dispute.