Shloka 1
Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)
व्यासजीने कहा--पांचालनरेश! पूर्व कालकी बात है, नैमिषारण्य क्षेत्रमें देवता लोग एक यज्ञ कर रहे थे। उस समय वहाँ सूर्यपुत्र यम शामित्र (यज्ञ)-कार्य करते थे
vyāsa uvāca—pāñcālanareśa! pūrva-kālasya vṛttānto 'yam; naimiṣāraṇya-kṣetre devāḥ yajñaṃ kurvanti sma. tasmin kāle tatra sūrya-putraḥ yamaḥ śāmitraḥ (yajña)-kāryaṃ karoti sma.
వ్యాసుడు పలికెను—ఓ పాంచాలనృపా! పూర్వకాలపు కథ ఇది. నైమిషారణ్యమనే పుణ్యక్షేత్రంలో దేవతలు యజ్ఞం నిర్వహించుచుండిరి. ఆ సమయంలో అక్కడ సూర్యపుత్రుడైన యముడు హాజరై, యజ్ఞకర్మలో నియుక్తుడై ఋత్విక్కర్తవ్యములను నిర్వర్తించుచుండెను।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma through yajña: cosmic and social order is sustained by disciplined ritual duty, and even great deities like Yama are portrayed as performing service within a sacred rite, modeling responsibility and moral order.
Vyasa begins an ancient-time episode addressed to the king of Panchala, setting the scene in Naimisharanya where the gods are conducting a sacrifice, with Yama acting as the officiant performing the yajña-related work.