Shloka 23
और्वकृत-क्रोधाग्नि-निग्रहः
Aurva’s Containment of the Wrath-Fire
स मृताश्वश्चरन् पार्थ पदभ्यामेव गिरौ नृपः । ददर्शासदृशीं लोके कन्न्यामायतलोचनाम्,कुन्तीपुत्र! शिकार खेलते समय ही राजाका अनुपम अश्व पर्वतपर भूख-प्याससे पीड़ित हो मर गया। पार्थ! घोड़ेकी मृत्यु हो जानेसे राजा संवरण पैदल ही उस पर्वत- शिखरपर विचरने लगे। घूमते-घूमते उन्होंने एक विशाललोचना कन्या देखी, जिसकी समता करनेवाली स्त्री कहीं नहीं थी
sa mṛtāśvaś caran pārtha padbhyām eva girau nṛpaḥ | dadarśāsadṛśīṃ loke kanyām āyatalocanām ||
పార్థా! అశ్వం మరణించిన తరువాత ఆ నృపుడు పర్వతంపై కాలినడకనే సంచరించాడు; అలా తిరుగుతూ, లోకంలో సాటి లేని దీర్ఘ-విశాల నేత్రాల కన్యను దర్శించాడు.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse suggests that adversity (the loss of the horse) can become the very condition that redirects one’s course toward a decisive encounter. It subtly highlights how a ruler’s journey is shaped not only by power and resources but also by endurance and responsiveness to changing circumstances.
A king, having lost his horse, continues on foot in the mountains. While roaming there, he sees an incomparable, long-eyed maiden—an encounter that signals an important turning point in the surrounding genealogical narrative.