Shloka 24
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
क्षत्रियो नास्ति तस्यास्यां पृथिव्यां कश्निदग्रणी: । कौरवाचार्यमुख्यस्य भारद्वाजस्य धीमत:
Translation
అత్యంత బుద్ధిమంతుడైన భారద్వాజపుత్రుడు ద్రోణుడు ఇప్పుడు కౌరవ రాజకుమారులకు ప్రధాన ఆచార్యుడు. ఈ భూమిపై ఆయుధవిద్యలో అతనిని మించిన క్షత్రియుడు ఎవరూ లేరు.
Word by Word
क्षत्रियःkshatriya (warrior)
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अस्याम्in this
अस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Locative, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
कश्चित्anyone/someone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्रणीःleader/foremost one
अग्रणीः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्रणी
FormMasculine, Nominative, Singular
कौरवाचार्यमुख्यस्यof the chief among the Kauravas' teachers
कौरवाचार्यमुख्यस्य:
TypeAdjective
Rootकौरवाचार्यमुख्य
FormMasculine, Genitive, Singular
भारद्वाजस्यof Bharadvaja (Drona's lineage/name)
भारद्वाजस्य:
TypeNoun
Rootभारद्वाज
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the intelligent/wise one
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes