Shloka 5
आर्जुन–गन्धर्वसंवादः
Arjuna–Gandharva Dialogue on Honor, Night-Power, and Purohita-Nīti
इह वा तारयेद् दुर्गादुत वा प्रेत्य भारत । सर्वथा तारयेत् पुत्र: पुत्र इत्युच्यते बुधै:,'जो पुत्र इस लोकमें दुर्गण संकटसे पार लगाये अथवा मृत्युके पश्चात् परलोकमें उद्धार करे--सब प्रकार पिताको तार दे, उसे ही दविद्वानोंने वास्तवमें पुत्र कहा है
iha vā tārayet durgād uta vā pretya bhārata | sarvathā tārayet putraḥ putra ity ucyate budhaiḥ ||
ఓ భారతా! ఈ లోకంలోనే ప్రమాదం, దుర్గతి నుండి తండ్రిని దాటించేవాడైనా, లేదా మరణానంతరం పరలోకంలో उद्धరించేవాడైనా—ఏ విధంగా అయినా తండ్రిని రక్షించి తారించేవాడినే పండితులు నిజంగా ‘పుత్రుడు’ అంటారు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A true ‘son’ is defined ethically by his capacity to protect and uplift his father—both in worldly crises and, through righteous conduct and ritual responsibility, in the posthumous welfare of the father.
Vaiśampāyana, addressing Janamejaya as ‘Bhārata’, offers a normative definition of ‘putra’ (son), emphasizing the son’s role as a deliverer from danger in this life and as a source of spiritual benefit after death.