Shloka 13
Hiḍimbā’s Petition, Conditional Union with Bhīma, and the Birth-Naming of Ghaṭotkaca (आदि पर्व, अध्याय १४३)
कृपमाचार्यपुत्रं च भूरिश्रवसमेव च । मान्यानन्यानमात्यांश्र ब्राह्मणांश्न तपोधनान्,तदनन्तर युधिष्ठिरने शंतनुनन्दन भीष्म, परम बुद्धिमान् विदुर, द्रोण, बाह्विक, कुरुवंशी सोमदत्त, कृपाचार्य, अश्वत्थामा, भूरिश्रवा, अन्यान्य माननीय मन्त्रियों, तपस्वी ब्राह्मणों, पुरोहितों, पुरवासियों तथा यशस्विनी गान्धारीदेवीसे मिलकर धीरे-धीरे दीनभावसे इस प्रकार कहा--
vaiśampāyana uvāca | kṛpam ācārya-putraṃ ca bhūriśravasam eva ca | mānyān anyān amātyāṃś ca brāhmaṇāṃś ca tapodhanān | tad-anantaraṃ yudhiṣṭhireṇa śaṃtanunandano bhīṣmaḥ paramabuddhimān viduraḥ droṇaḥ bāhvikaḥ kuruvaṃśī somadattaḥ kṛpācāryaḥ aśvatthāmā bhūriśravāḥ anye ca mānyā mantriṇaḥ tapasyā brāhmaṇāḥ purohitāḥ pauravāsinaś ca yaśasvinīṃ gāndhārī-devīm ca sametya śanaiḥ śanaiḥ dīna-bhāvena evaṃ uvāca ||
వైశంపాయనుడు చెప్పెను—అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు కృపాచార్యుని, ఆచార్యపుత్రుడైన అశ్వత్థామను, భూరిశ్రవసుని, అలాగే ఇతర గౌరవనీయ మంత్రులను, తపోధన బ్రాహ్మణులను సమీపించి కలిశాడు. అనంతరం శాంతనునందన భీష్ముని, పరమ జ్ఞానియైన విదురుని, ద్రోణుని, బాహ్లీకుని, కురువంశీయ సోమదత్తుని, కృపాచార్యుని మరియు ఇతర పూజ్యులను, పురోహితులను, నగరవాసులను, యశస్సుగల రాణి గాంధారీ దేవిని కూడా వందనం చేసి, దుఃఖవినయభావంతో నెమ్మదిగా పలికాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma expressed as humility and proper conduct toward elders, teachers, counselors, and the spiritually accomplished. Yudhiṣṭhira’s slow, subdued approach signals ethical self-restraint and recognition that authority must be tempered by reverence, accountability, and compassion.
Vaiśampāyana narrates that Yudhiṣṭhira meets and pays respect to key Kuru elders and leaders—Bhīṣma, Vidura, Droṇa, Kṛpa, Aśvatthāmā, Bhūriśravas, Somadatta, Bāhlīka—along with ministers, Brahmins, priests, citizens, and Queen Gāndhārī, and then speaks to them in a humble, restrained manner.