Shloka 393
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
तमागतमभिप्रेत्य शृगालो<प्यब्रवीद् वच: । बाघने कहा--यदि वह ऐसी बात कहता है, तब तो उसने इस समय मेरी आँखें खोल दीं--मुझे सचेत कर दिया। आजसे मैं अपने ही बाहुबलके भरोसे वन-जन्तुओंका वध किया करूँगा और उन्हींका मांस खाऊँगा। यों कहकर बाघ वनमें चला गया। इसी समय चूहा भी (नहा-धोकर) वहाँ आ पहुँचा। उसे आया देख गीदड़ने कहा
tam āgatam abhipretya śṛgālo 'py abravīd vacaḥ |
అతడు వచ్చినదాన్ని చూసి, అతని ఉద్దేశాన్ని గ్రహించి నక్క కూడా ఇలా పలికింది. (ప్రసంగానుసారం) పులి ఆ ఉపదేశాన్ని తన కళ్లను తెరిచినట్లుగా భావించి—“ఇప్పటినుంచి నా స్వబాహుబలంపైనే ఆధారపడి అరణ్యజంతువులను వధించి వాటి మాంసమే భక్షిస్తాను” అని నిశ్చయించి అడవిలోకి వెళ్లిపోయింది. అదే సమయంలో ఎలుక కూడా అక్కడికి వచ్చింది; దానిని చూసి నక్క అన్నది—
व्याप्र उवाच
Educational Q&A
Discernment (viveka) in ethical life: one should understand motives and rely on rightful effort rather than being misled by convenient counsel; the episode frames a shift toward self-reliant, honest livelihood (hunting by one’s own strength) and warns against manipulation in speech.
The jackal notices someone’s arrival and, grasping the intention, begins to speak. In the immediate surrounding story, the tiger has just resolved to hunt for himself and leaves; then the mouse arrives, and the jackal addresses him, continuing the chain of dialogue typical of a nīti-style animal tale.