Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Āstravidyā-Pradarśana: The Kuru Princes’ Public Demonstration of Arms (आस्त्रविद्या-प्रदर्शनम्)

तस्मान्नाहं नियोक्तव्या त्वयैषो5स्तु वरो मम । एवं पाण्डो: सुता: पञज्च देवदत्ता महाबला:,“अब तो मैं इसके द्वारा मेरा तिरस्कार न हो जाय, इस बातके लिये डरती हूँ। खोटी स्त्रियोंकी ऐसी ही गति होती है। मैं ऐसी मूर्खा हूँ कि मेरी समझमें यह बात नहीं आयी कि दो देवताओंके आवाहनसे दो पुत्ररूप फलकी प्राप्ति होती है। अत: राजन्‌! अब मुझे इसके लिये आप इस कार्यमें नियुक्त न कीजिये। मैं आपसे यही वर माँगती हूँ।” इस प्रकार पाण्डुके देवताओंके दिये हुए पाँच महाबली पुत्र उत्पन्न हुए, जो यशस्वी होनेके साथ ही कुरुकुलकी वृद्धि करनेवाले और उत्तम लक्षणोंसे सम्पन्न थे। चन्द्रमाकी भाँति उनका दर्शन सबको प्रिय लगता था

tasmān nāhaṁ niyoktavyā tvayaiṣo 'stu varo mama | evaṁ pāṇḍoḥ sutāḥ pañca devadattā mahābalāḥ | vaiśampāyana uvāca |

వైశంపాయనుడు చెప్పెను—కుంతీ పలికెను—“కాబట్టి ఈ కార్యంలో నన్ను మళ్లీ నియమించకండి; ఇదే నా వరం.” ఈ విధంగా పాండువుకు దేవదత్తులైన ఐదుగురు మహాబలవంతుల కుమారులు కలిగారు—కీర్తిమంతులు, కురువంశవర్ధకులు, శుభలక్షణసంపన్నులు, చంద్రునివలె ప్రియదర్శనులు.

तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormCommon, Nominative, Singular
नियोक्तव्याto be appointed/should be employed
नियोक्तव्या:
TypeVerb
Rootनि-युज्
FormGerundive (tavya), Feminine, Nominative, Singular, Passive obligation
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormCommon, Instrumental, Singular
एषःthis (one/thing)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (loṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
वरःboon
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Genitive, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
पाण्डोःof Pāṇḍu
पाण्डोः:
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Genitive, Singular
सुताःsons
सुताः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Plural
पञ्चfive
पञ्च:
TypeNumeral
Rootपञ्च
देवदत्ताःgiven by the gods
देवदत्ताः:
TypeAdjective
Rootदेवदत्त
FormMasculine, Nominative, Plural
महाबलाःvery strong/mighty
महाबलाः:
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍu
T
the five sons of Pāṇḍu (Pāṇḍavas)
T
the gods (devas)
K
Kuru lineage (Kuru-kula)

Educational Q&A

The verse highlights ethical concern for propriety and reputation, while affirming that the Pāṇḍavas’ birth—though extraordinary—was divinely sanctioned and oriented toward the welfare and continuity of the Kuru lineage.

A woman (contextually Kuntī) asks Pāṇḍu not to commission her again for invoking a deity, requesting this as her boon; the narrator then summarizes that five mighty sons, granted by the gods, were born to Pāṇḍu and became beloved and auspicious for the Kuru family.