Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial

बालक भीमके शरीरकी चोटसे चट्टान टूट गयी ततः पाणए्डुर्महाराजो मन्त्रयित्वा महर्षिभि: । दिदेश कुन्त्या: कौरव्यो व्र॒तं सांवत्सरं शुभम्‌,ऐसा निश्चय करके कुरुनन्दन महाराज पाणए्डुने महर्षियोंसे सलाह लेकर कुन्तीको शुभदायक सांवत्सर व्रतका उपदेश दिया

tataḥ pāṇḍur mahārājo mantrayitvā maharṣibhiḥ | dideśa kuntyāḥ kauravyo vrataṃ sāṃvatsaraṃ śubham ||

అప్పుడు మహారాజు పాండువు మహర్షులతో మంత్రించి, కుంతీకి శుభప్రదమైన సంవత్సరవ్రతాన్ని ఆచరించమని ఆదేశించాడు.

ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पाण्डुःPāṇḍu
पाण्डुः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजःthe great king
महाराजः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्त्रयित्वाhaving consulted
मन्त्रयित्वा:
TypeVerb
Rootमन्त्र्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
महर्षिभिःwith the great sages
महर्षिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Instrumental, Plural
दिदेशhe instructed/commanded
दिदेश:
TypeVerb
Rootदिश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कुन्त्याःto Kuntī
कुन्त्याः:
Sampradana
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Dative, Singular
कौरव्यःthe Kuru prince (Pāṇḍu)
कौरव्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootकौरव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
व्रतम्vow/observance
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Accusative, Singular
सांवत्सरम्annual; lasting a year
सांवत्सरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसांवत्सर
FormNeuter, Accusative, Singular
शुभम्auspicious
शुभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍu
K
Kuntī
M
Mahārṣis (sages)
K
Kuru lineage (Kauravya)

Educational Q&A

A ruler should act after deliberation with wise counselors, and dharmic discipline (vrata) is presented as a constructive, auspicious means to uphold welfare and order.

After consulting great sages, King Pāṇḍu decides on a course and directs Kuntī to observe an auspicious year-long vow (sāṃvatsara-vrata).