Shloka 18
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
पितृदेवर्षिमनुजैददेयं तेभ्यश्व धर्मत: । एतानि तु यथाकालं यो न बुध्यति मानव:
Vaiśaṃpāyana uvāca: pitṛ-devarṣi-manujaiḥ dade yaṃ tebhyaś ca dharmataḥ | etāni tu yathākālaṃ yo na budhyati mānavaḥ ||
వైశంపాయనుడు అన్నాడు— ధర్మప్రకారం పితృలు, దేవతలు, ఋషులు, మనుష్యులు—వారికి ఇవ్వవలసినదాన్ని తప్పక చెల్లించాలి. కానీ యథాకాలంలో ఈ బాధ్యతలను గ్రహించని మనిషికి పుణ్యలోకాలు సులభంగా లభించవు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Human life is framed by dharma as a set of timely obligations—debts to ancestors, gods, seers, and fellow humans—which must be repaid through appropriate acts; neglecting them obstructs the attainment of merit and higher worlds.
Vaiśaṃpāyana, in his ongoing narration, states a general dharmic principle: people must recognize and discharge the traditional four obligations (ṛṇas) in due time; failure to do so undermines one’s spiritual and moral progress.