Shloka 19
पाण्डोः श्राद्धं, सत्यवत्याः वनगमनम्, बाल्यस्पर्धा च
Pāṇḍu’s Śrāddha, Satyavatī’s Withdrawal, and Childhood Rivalry
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो व्यतीत: सर्ववागुरा: । न वशे कस्यचित् तिष्ठन् सधर्मा मातरिश्वन:,मैं सब पापोंसे सर्वथा मुक्त हो अविद्याजनित समस्त बन्धनोंको लाँघ जाऊँगा। किसीके वशमें न रहकर वायुके समान सर्वत्र विचरूँगा
vaiśampāyana uvāca | nirmuktaḥ sarvapāpebhyo vyatītaḥ sarvavāgurāḥ | na vaśe kasyacit tiṣṭhan sadharmā mātariśvanḥ ||
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—“నేను సమస్త పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తుడనై, అవిద్యాజనితమైన అన్ని బంధనాలూ వలలూ దాటి పోతాను. ఎవరి వశంలోనూ ఉండకుండా, ధర్మంలో స్థిరుడనై, వాయువులా సర్వత్ర సంచరిస్తాను.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal of inner freedom: one should become purified of wrongdoing, transcend the ‘nets’ that bind the mind (such as ignorance and attachment), and live self-governed—yet grounded in dharma—moving through the world with the unobstructed freedom symbolized by the wind.
In Vaiśampāyana’s narration, a speaker expresses a resolve or state of emancipation: having become free from sins and crossed beyond binding traps, he will not submit to anyone’s control and will range everywhere like Vāyu (Mātariśvan), while remaining aligned with dharma.