Shloka 21
Ādi-parva 109: Pāṇḍu’s Forest Hunt and Kiṃdama’s Curse (पाण्डोर्मृगयावृत्तान्तः—किंदमशापः)
Devanagari script
पाण्डुर्थनुषि विक्रान्तो नरेष्वभ्यधिको5भवत् | अन्येभ्यो बलवानासीद्ू धृतराष्ट्री महीपति:,पाण्डु धर्नुर्विद्यामें उस समयके मनुष्योंमें सबसे बढ़-चढ़कर पराक्रमी थे। इसी प्रकार राजा धृतराष्ट्र दूसरे लोगोंकी अपेक्षा शारीरिक बलमें बहुत बढ़कर थे
Translation
ధనుర్విద్యలో పాండుడు ఆ కాలంలోని మనుష్యులలో అత్యంత పరాక్రమశాలి. అలాగే రాజు ధృతరాష్ట్రుడు ఇతరులకన్నా శారీరక బలంలో ఎంతో అధికుడు.
Word by Word
पाण्डुःPandu
पाण्डुः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Nominative, Singular
धनुषिin archery / with the bow
धनुषि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Locative, Singular
विक्रान्तःvaliant, mighty
विक्रान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootविक्रान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
नरेषुamong men
नरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Locative, Plural
अभ्यधिकःsuperior, exceeding
अभ्यधिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभ्यधिक
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्became / was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
अन्येभ्यःthan others / from others
अन्येभ्यः:
Apadana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Ablative, Plural
बलवान्strong
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
महीपतिःking (lord of the earth)
महीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes