Shloka 1
गान्धारीपुत्रोत्पत्तिः — The Birth of Gāndhārī’s Hundred Sons (and Yuyutsu); Omens and Counsel on Succession
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें विचित्रवीरयके पुत्रोंकी उत्पत्तिविषयक एक सौ पॉचवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १०५ ॥। अपन ह< बक। है २ >> षर्डाधिकशततमोब< ध्याय: महर्षि माण्डव्यका शूलीपर चढ़ाया जाना जनमेजय उवाच कि कृतं कर्म धर्मेण येन शापमुपेयिवान् । कस्य शापाच्च ब्रह्म॒र्षे: शूद्रयोनावजायत,जनमेजयने पूछा--ब्रह्मन्! धर्मराजने ऐसा कौन-सा कर्म किया था, जिससे उन्हें शाप प्राप्त हुआ? किस ब्रह्मर्षिके शापसे वे शूद्रयोनिमें उत्पन्न हुए
Janamejaya uvāca: kiṁ kṛtaṁ karma dharmeṇa yena śāpam upeyivān? kasya śāpāc ca brahmarṣeḥ śūdrayonāv ajāyata?
జనమేజయుడు అడిగెను— “ఓ బ్రాహ్మణా! ధర్మరాజు ఏ కార్యం చేసినందున శాపానికి లోనయ్యాడు? మరియు ఏ బ్రహ్మర్షి శాపం వల్ల అతడు శూద్రయోనిలో జన్మించాడు?”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
Even Dharma personified is subject to moral scrutiny: actions have consequences, and the narrative probes how justice, punishment, and proportionality can be questioned—especially when a curse results in a diminished birth.
Janamejaya presses the storyteller to explain the backstory: what act led Dharma/Dharmarāja to be cursed, and which brahmarṣi’s curse caused him to be born in a Śūdra womb—introducing the ethical episode connected with the sage Māṇḍavya.