Shloka 533
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
स हि राज्यथुरं गुर्वीमुद्रक्ष्यति कुलस्य न: । 'सुश्रोणि! इस नष्ट होते हुए भरतवंशका पुनः उद्धार करो। तुम देवराज इन्द्रके समान एक तेजस्वी पुत्रको जन्म दो। वही हमारे कुलके इस महान् राज्यभारको वहन करेगा”
sa hi rājyadhuraṃ gurvīm udvakṣyati kulasya naḥ | suśroṇi, asmin naṣṭa hote hue bharatavaṃśasya punaḥ uddhāraṃ kuru | tvaṃ devarāja-indra-samānaṃ ekaṃ tejasvinaṃ putraṃ janaya | sa eva asmākaṃ kulasya etat mahān rājyabhāraṃ vahaniṣyati |
వైశంపాయనుడు పలికెను—“అతడే మా వంశానికి రాజ్యధుర అనే భారమైన జూదాన్ని ఎత్తుకొంటాడు. ఓ సుశ్రోణీ! క్షీణించిపోతున్న ఈ భరతవంశాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టు. దేవరాజ ఇంద్రుని వంటి తేజస్సుగల కుమారుణ్ని ప్రసవించు; అతడే మా కులానికి ఈ మహా రాజ్యభారాన్ని మోస్తాడు.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames kingship as a grave moral burden (rājyadhurā) and presents dynastic continuity as a duty: a capable, radiant heir is sought not for personal desire but to uphold the family’s responsibility to protect and govern according to dharma.
Vaiśaṃpāyana reports an appeal to a noblewoman addressed as “Suśroṇī,” urging her to revive the declining Bharata lineage by giving birth to a powerful son, likened to Indra, who can shoulder the heavy responsibilities of rule for the family.