Shloka 303
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
सत्यवत्यथ वीक्ष्यैनमुवाचेदमनन्तरम् । विधि और मन्त्रोच्चारणपूर्वक की हुई उस पूजासे व्यासजी बहुत प्रसन्न हुए। जब वे आसनपर बैठ गये, तब माता सत्यवतीने उनका कुशल-क्षेम पूछा और उनकी ओर देखकर इस प्रकार कहा--
satyavaty atha vīkṣyainam uvācedam anantaram | vidhimantroccāraṇapūrvakakṛtayā pūjayā vyāsajī bahu prasannaḥ | yadā sa āsane niṣaṇṇaḥs tadā mātā satyavatī tasya kuśalakṣemaṃ papraccha, taṃ ca dṛṣṭvā evam uvāca —
అనంతరం సత్యవతి ఆయనను చూచి వెంటనే ఈ మాటలు పలికింది. విధివిధానాలతో, మంత్రోచ్చారణపూర్వకంగా చేసిన ఆ పూజవల్ల మహర్షి వ్యాసుడు అత్యంత సంతోషించాడు. ఆయన ఆసనంపై కూర్చున్న తరువాత, మాత సత్యవతి ఆయన కుశలక్షేమాలు అడిగి, ఆయనవైపు చూచి ఈ విధంగా పలికింది—
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic conduct through proper hospitality and ritual reverence: worship performed according to vidhi and mantra pleases the revered guest, and ethical speech begins with concern for another’s kuśala-kṣema (welfare and safety).
After Vyāsa is honored with a riteful, mantra-accompanied pūjā and takes his seat, Satyavatī—his mother—asks about his well-being and then begins to speak to him, setting up the ensuing request or counsel.