Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Ādi Parva, Adhyāya 103 — Dhṛtarāṣṭra–Gāndhārī Vivāha: Proposal, Consent, and the Vow

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य शाल्वराजस्य कौरव: । भीष्मो नृपतिशार्दूल न्‍न्यवधीत्‌ तस्य सारथिम्‌,नृपश्रेष्ठ फिर अपने अस्त्रोंसे राजा शाल्वके अस्त्रोंका निवारण करके कुरुवंशी भीष्मने उसके सारथिको भी मार डाला

astrair astrāṇi saṃvārya śālvarājasya kauravaḥ | bhīṣmo nṛpatiśārdūlan nyavadhīt tasya sārathim ||

కౌరవవంశీయుడైన భీష్ముడు తన అస్త్రాలతో శాల్వరాజుని అస్త్రాలను అడ్డగించి, రాజసింహుడైన భీష్ముడు అతని సారథిని కూడా సంహరించాడు।

अस्त्रैःwith weapons
अस्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
अस्त्राणिweapons (missiles)
अस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
संवार्यhaving warded off / restrained
संवार्य:
Karma
TypeVerb
Rootसम् + वृ
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
शाल्वराजस्यof King Śālva
शाल्वराजस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशाल्वराज
FormMasculine, Genitive, Singular
कौरवःthe Kaurava (scion of Kuru line)
कौरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मःBhīṣma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपतिशार्दूलम्the tiger among kings (vocative sense in context)
नृपतिशार्दूलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृपतिशार्दूल
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवधीत्slew / killed
न्यवधीत्:
Karta
TypeVerb
Rootनि + वध्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
तस्यof him / his
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सारथिम्charioteer
सारथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसारथि
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
B
Bhīṣma
K
Kaurava (Kuru lineage)
K
King Śālva
Ś
Śālva’s charioteer
A
astras (weapons)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in its stark form: a warrior must meet force with force and may target enabling elements of the enemy’s combat power (such as the charioteer) to end the threat. It frames battlefield action as duty-driven and strategic rather than merely personal.

Bhīṣma counters (wards off) King Śālva’s incoming weapons with his own and then kills Śālva’s charioteer, effectively impairing Śālva’s ability to fight from the chariot.