Adhyaya 93

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे वाराणसीश्रीशैलमाहात्म्यकथनं नाम द्विनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अन्धको नाम दैत्येन्द्रो मन्दरे चारुकन्दरे दमितस्तु कथं लेभे गाणपत्यं महेश्वरात्

ఇట్లు శ్రీలింగమహాపురాణం పూర్వభాగంలో “వారణాసీ-శ్రీశైలమాహాత్మ్య” కథనం అనే తొంభైమూడవ అధ్యాయం. ఋషులు అన్నారు—“మందరంలోని మనోహర గుహలో దమనమొందిన అంధక అనే దైత్యేంద్రుడు, మహేశ్వరుని నుండి శివగణాలలో గాణపత్యాన్ని ఎలా పొందాడు?”

Verse 2

वक्तुमर्हसि चास्माकं यथावृत्तं यथाश्रुतम् सूत उवाच अन्धकानुग्रहं चैव मन्दरे शोषणं तथा

మీరు జరిగినదాన్ని, విన్నదాన్ని యథాతథంగా మాకు చెప్పగలరు. సూతుడు అన్నాడు—అంధకునిపై ప్రభువు అనుగ్రహాన్ని, అలాగే మందరంలో (జల) శోషణాన్ని కూడా నేను అలాగే వివరిస్తాను।

Verse 3

वरलाभमशेषं च प्रवदामि समासतः हिरण्याक्षस्य तनयो हिरण्यनयनोपमः

ఇప్పుడు నేను సంక్షేపంగా, అయినా సమగ్రంగా, వరలాభాన్ని వివరిస్తాను. హిరణ్యాక్షుని కుమారుడు ఒకడు ఉండెను; అతని నేత్రాలు స్వర్ణసమానంగా మెరిసేవి।

Verse 4

पुरान्धक इति ख्यातस् तपसा लब्धविक्रमः प्रसादाद्ब्रह्मणः साक्षाद् अवध्यत्वमवाप्य च

అతడు ‘పురాంధక’ అని ప్రసిద్ధి చెందెను. తపస్సుతో పరాక్రమం పొందెను; సాక్షాత్ బ్రహ్మదేవుని ప్రసాదంతో అవధ్యత్వ వరమును కూడా పొందెను।

Verse 5

त्रैलोक्यमखिलं भुक्त्वा जित्वा चेन्द्रपुरं पुरा लीलया चाप्रयत्नेन त्रासयामास वासवम्

అతడు సమస్త త్రిలోకమును అనుభవించి, పూర్వం ఇంద్రపురిని కూడా జయించి, శ్రమలేకుండా—కేవలం లీలగా—వాసవుని (ఇంద్రుని) భయపెట్టెను।

Verse 6

बाधितास्ताडिता बद्धाः पातितास्तेन ते सुराः विविशुर्मन्दरं भीता नारायणपुरोगमाः

అతని చేత బాధింపబడి, కొట్టబడి, బంధింపబడి, పడద్రోసబడిన ఆ దేవతలు భయంతో—నారాయణుని ముందుంచి—మందర పర్వతంలో ప్రవేశించిరి।

Verse 7

एवं संपीड्य वै देवान् अन्धको ऽपि महासुरः यदृच्छया गिरिं प्राप्तो मन्दरं चारुकन्दरम्

ఈ విధంగా దేవతలను తీవ్రంగా పీడించి, మహాసురుడైన అంధకుడు కూడా యాదృచ్ఛికంగా సుందర గుహలతో ప్రసిద్ధమైన మందర పర్వతాన్ని చేరాడు।

Verse 8

ततस्ते समस्ताः सुरेन्द्राः ससाध्याः सुरेशं महेशं पुरेत्याहुरेवम् द्रुतं चाल्पवीर्यप्रभिन्नाङ्गभिन्ना वयं दैत्यराजस्य शस्त्रैर्निकृत्ताः

అప్పుడు ఆ దేవేంద్రులందరూ సాధ్యులతో కలిసి సురేశుడైన మహేశుని నగరానికి వేగంగా చేరి ఇలా అన్నారు—“మేము త్వరగా వచ్చాము; మా వీర్యం క్షీణించింది, అవయవాలు చీలిపోయాయి. దైత్యరాజు ఆయుధాలతో మేము నరికివేయబడ్డాము।”

Verse 9

इतीदमखिलं श्रुत्वा दैत्यागमम् अनौपमम् गणेश्वरैश् च भगवान् अन्धकाभिमुखं ययौ

దైత్యసేన యొక్క అపూర్వమైన ఆగమనాన్ని పూర్తిగా విని, భగవాన్ మహేశుడు గణాధిపతులతో కలిసి అంధకుని ఎదురుగా బయలుదేరాడు।

Verse 10

तत्रेन्द्रपद्मोद्भवविष्णुमुख्याः सुरेश्वरा विप्रवराश् च सर्वे /* जयेति वाचा भगवन्तम् ऊचुः किरीटबद्धाञ्जलयः समन्तात्

అక్కడ ఇంద్రుడు, పద్మజుడు బ్రహ్మ, ముందుండిన విష్ణువు, దేవసమూహాలు మరియు శ్రేష్ఠ ఋషులందరూ—చుట్టూ కిరీటాల కింద అంజలి బద్ధంగా ‘జయ’ అని పలుకుతూ భగవంతునితో మాట్లాడారు।

Verse 11

अथाशेषासुरांस्तस्य कोटिकोटिशतैस् ततः भस्मीकृत्य महादेवो निर्बिभेदान्धकं तदा

అనంతరం మహాదేవుడు అతని కోటి కోటి అసురులను భస్మం చేసి, అదే సమయంలో అంధకుని చీల్చి పడేశాడు।

Verse 12

शूलेन शूलिना प्रोतं दग्धकल्मषकञ्चुकम् दृष्ट्वान्धकं ननादेशं प्रणम्य स पितामहः

త్రిశూలధారి శూలినుని శూలంతో గుచ్చబడి, పాపావరణం దగ్ధమైన అంధకుని చూచి పితామహుడు బ్రహ్మా నమస్కరించి ఆశ్చర్యంతో నాదించాడు।

Verse 13

तन्नादश्रवणान्नेदुर् देवा देवं प्रणम्य तम् ननृतुर्मुनयः सर्वे मुमुदुर्गणपुङ्गवाः

ఆ దివ్య నాదాన్ని విని దేవతలు హర్షంతో జయధ్వని చేశారు; ఆ దేవాధిదేవునికి నమస్కరించి వందనం చేశారు. సమస్త మునులు నర్తించగా, శివగణాధిపతులు పరమానందించారు।

Verse 14

ससृजुः पुष्पवर्षाणि देवाः शंभोस्तदोपरि त्रैलोक्यमखिलं हर्षान् ननन्द च ननाद च

దేవతలు శంభువుపై పుష్పవర్షం కురిపించారు. సమస్త త్రిలోకం హర్షంతో ఆనందించి ఘోషతో నినదించింది.

Verse 15

दग्धो ऽग्निना च शूलेन प्रोतः प्रेत इवान्धकः सात्त्विकं भावमास्थाय चिन्तयामास चेतसा

అగ్నితో దగ్ధమై, శూలంతో గుచ్చబడి అంధకుడు శవంలా పడి ఉన్నాడు; అయినా సాత్త్విక భావాన్ని ఆశ్రయించి మనసులో ఆలోచించాడు.

Verse 16

जन्मान्तरे ऽपि देवेन दग्धो यस्माच्छिवेन वै आराधितो मया शंभुः पुरा साक्षान्महेश्वरः

ఎందుకంటే పూర్వజన్మలో కూడా నేను అదే దేవుడు శివునిచే దగ్ధుడనయ్యాను; అయినా నేను ముందుగా సాక్షాత్ మహేశ్వరుడైన శంభువును ఆరాధించాను.

Verse 17

तस्मादेतन्मया लब्धम् अन्यथा नोपपद्यते यः स्मरेन्मनसा रुद्रं प्राणान्ते सकृदेव वा

అందువల్ల ఈ సత్యం నాకు లభించింది; ఇది వేరేలా ఉండదు. ఎవడు మనసులో రుద్రుని స్మరిస్తాడో—ప్రాణాంత సమయంలో ఒక్కసారి అయినా—ఆ స్మరణబలంతోనే నియత ఫలసిద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 18

स याति शिवसायुज्यं किं पुनर्बहुशः स्मरन् ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः सर्वे देवाः सवासवाः

అతడు శివసాయుజ్యం—భగవాన్ శివునితో సంపూర్ణ ఏకత్వం—పొందుతాడు. మరి పదేపదే స్మరించేవాడి సంగతి ఏమని చెప్పాలి! (ఇదే) బ్రహ్మ, భగవాన్ విష్ణువు, ఇంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు అంగీకరిస్తారు.

Verse 19

शरणं प्राप्य तिष्ठन्ति तमेव शरणं व्रजेत् एवं संचिन्त्य तुष्टात्मा सो ऽन्धकश् चान्धकार्दनम्

‘శరణం పొందినవారు నిశ్చింతగా నిలుస్తారు; కాబట్టి ఆ శరణానికే వెళ్లాలి.’ ఇలా ఆలోచించి తృప్తాత్ముడైన అంధకుడు, అంధకార్దనుడు—అంధకారనాశక భగవాన్ శివుని—సన్నిధికి చేరాడు.

Verse 20

सगणं शिवमीशानम् अस्तुवत्पुण्यगौरवात् प्रार्थितस्तेन भगवान् परमार्तिहरो हरः

అతడు తన గణాలతో కలిసి ఈశాన శివుని స్తుతించాడు. ఆ పుణ్యగౌరవబలంతో అతడు ప్రార్థించగా, పరమ ఆర్తిని హరించే భగవాన్ హరుడు కరుణతో అతని వైపు దృష్టి పెట్టాడు.

Verse 21

हिरण्यनेत्रतनयं शूलाग्रस्थं सुरेश्वरः प्रोवाच दानवं प्रेक्ष्य घृणया नीललोहितः

హిరణ్యనేత్రుని కుమారుడైన దానవుడు శూలాగ్రంపై గుచ్చబడి ఉన్నాడని చూసి, దేవేశ్వరుడు నీలలోహితుడు కరుణతో అతనితో పలికాడు.

Verse 22

तुष्टो ऽस्मि वत्स भद्रं ते कामं किं करवाणि ते वरान्वरय दैत्येन्द्र वरदो ऽहं तवान्धक

వత్సా, నేను సంతోషించితిని; నీకు మంగళం కలుగుగాక. నీ కోరిక ఏమి నెరవేర్చుదును? హే దైత్యేంద్ర అంధకా, వరములు కోరుము—నేను నీకు వరదాతను.

Verse 23

श्रुत्वा वाक्यं तदा शंभोर् हिरण्यनयनात्मजः हर्षगद्गदया वाचा प्रोवाचेदं महेश्वरम्

అప్పుడు శంభువు వాక్యము విని హిరణ్యనయనుని కుమారుడు ఆనందంతో గద్గద స్వరంతో మహేశ్వరునితో ఇలా పలికెను.

Verse 24

भगवन्देवदेवेश भक्तार्तिहर शङ्कर त्वयि भक्तिः प्रसीदेश यदि देयो वरश् च मे

భగవాన్, దేవదేవేశా, భక్తుల ఆర్తిని హరించే శంకరా! ప్రసన్నుడవు. నాకు వరమివ్వవలెనంటే, నీపై అచంచల భక్తినే ప్రసాదించుము.

Verse 25

श्रुत्वा भवो ऽपि वचनम् अन्धकस्य महात्मनः प्रददौ दुर्लभां श्रद्धां दैत्येन्द्राय महाद्युतिः

మహాత్ముడైన అంధకుని వచనము విని మహాద్యుతి భవుడు (శివుడు) దైత్యేంద్రునికి దుర్లభమైన శ్రద్ధను—స్థిర విశ్వాసాన్ని—ప్రదానం చేసెను.

Verse 26

गाणपत्यं च दैत्याय प्रददौ चावरोप्य तम् प्रणेमुस्तं सुरेन्द्राद्या गाणपत्ये प्रतिष्ठितम्

అతనిని స్థాపించి శివుడు ఆ దైత్యునికి గాణపత్య పదవిని కూడా ప్రసాదించెను. అప్పుడు ఇంద్రాది దేవతలు గాణపత్య స్థానంలో స్థిరమైన అతనికి నమస్కరించిరి.