Shloka 7

अध्याय 91: अरिष्ट-लक्षण, मृत्यु-संस्कार, पाशुपत-धारणा तथा ओङ्कार-उपासना

Devanagari script

अग्रतः पृष्ठतो वापि खण्डं यस्य पदं भवेत् पांसुके कर्दमे वापि सप्तमासान्स जीवति

Transliteration

agrataḥ pṛṣṭhato vāpi khaṇḍaṃ yasya padaṃ bhavet pāṃsuke kardame vāpi saptamāsānsa jīvati

Translation

ఎవరైనా పాదముద్ర ముందుభాగంలో గాని వెనుకభాగంలో గాని విరిగినట్లుగా కనిపిస్తే—దూళిలో అయినా బురదలో అయినా—అతడు ఏడు నెలల వరకు మాత్రమే జీవిస్తాడు। ఇది పతి (శివ) అధీనంలోని ఘోర అపశకునం; కర్మానుసారం ఆయన పాశాన్ని సడలించును లేదా బిగించును।

Word by Word

• agrataḥ: in front

• pṛṣṭhataḥ: behind

• vā api: or even

• khaṇḍam: broken, fractured

• yasya: of whom

• padam: footprint/step

• bhavet: becomes

• pāṁsuke: on dust/sand

• kardame: in mud

• vā api: or even

• sapta: seven

• māsān: months

• saḥ: he

• jīvati: lives/survives

Speaker

Suta Goswami

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It frames bodily signs (nimittas) as karmic indicators under Śiva’s lordship; a devotee is urged to intensify Liṅga-pūjā, japa, and expiatory rites to seek Śiva’s grace and purification.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Śiva is implied as Pati—the sovereign who administers the fruit of karma; the pashu (individual soul) experiences time-bound outcomes unless bondage is loosened through devotion, knowledge, and Śiva’s anugraha (grace).

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

Nimitta-based vigilance leading to prayāścitta: increased Liṅga-arcana, Rudra-japa, and inner restraint aligned with Pāśupata discipline to cut pasha and stabilize the pashu in Śiva-bhakti.