Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Adhyaya 8: Yogasthanas, Ashtanga Yoga, Pranayama-Siddhi, and Shiva-Dhyana leading to Samadhi

व्यानो व्यानामयत्यङ्गं व्याध्यादीनां प्रकोपकः उद्वेजयति मर्माणि उदानो ऽयं प्रकीर्तितः

vyāno vyānāmayatyaṅgaṃ vyādhyādīnāṃ prakopakaḥ udvejayati marmāṇi udāno 'yaṃ prakīrtitaḥ

‘వ్యాన’ అంగాంగాలలో వ్యాపించి వాటిని కలవరపెట్టి వ్యాధ్యాదుల ప్రబలతకు కారణమవుతుంది; మర్మస్థానాలను ఉద్వేగపరుస్తుంది. ఈ ప్రకాశిత కలతరూపమే ‘ఉదాన’ అని ప్రకటించబడింది।

व्यानः (vyānaḥ)the vyāna vital wind
व्यानः (vyānaḥ):
व्यानामयति (vyānāmayati)pervades/agitates throughout
व्यानामयति (vyānāmayati):
अङ्गम् (aṅgam)the body, the limbs
अङ्गम् (aṅgam):
व्याध्यादीनाम् (vyādhy-ādīnām)of diseases and the like
व्याध्यादीनाम् (vyādhy-ādīnām):
प्रकोपकः (prakopakaḥ)the aggravator, the one that inflames
प्रकोपकः (prakopakaḥ):
उद्वेजयति (udvejayati)disturbs, shakes, agitates
उद्वेजयति (udvejayati):
मर्माणि (marmāṇi)vital spots/joints/nerves (marmas)
मर्माणि (marmāṇi):
उदानः (udānaḥ)the udāna vital wind
उदानः (udānaḥ):
अयम् (ayam)this
अयम् (ayam):
प्रकीर्तितः (prakīrtitaḥ)is proclaimed/declared
प्रकीर्तितः (prakīrtitaḥ):

Suta Goswami (narrating Purāṇic teaching on prāṇa-vāyus to the sages of Naimiṣāraṇya)