
उपलेपनादिकथनम् (Vastraputa-jala, Ahimsa, and Conduct in Shiva Worship)
సూతుడు చెప్పెను—శివక్షేత్రంలో ఉపలేపనం, అభ్యుక్షణం, స్నానం/అభిషేకం వంటి కర్మలు ‘వస్త్రపూత’ (గుడ్డతో వడకట్టిన) జలంతోనే చేయవలెను; అపూత జలంలో సూక్ష్మజీవసంసర్గం వల్ల పాపసంభవం గనుక దైవికకర్మలు శుద్ధజలంతోనే సిద్ధించునని ఆదేశం. గృహస్థాశ్రమంలో ఊడ్చడం, కోయడం, రుబ్బడం, జలసంగ్రహం మొదలైన వాటిలో హింసాసంభావన చూపించి ‘అహింస పరమో ధర్మః’ అని ప్రతిపాదించెను; అహింసకుని ఫలం వేదపారగుని ఫలముకంటే కోటిగుణమని దయా-భూతహితరతను ప్రశంసించెను. శివపూజలో శివార్థంగా పుష్పహింస అపవాదరూపంగా అనుమతమైనా, నిషిద్ధహింస వర్జనీయం, ప్రత్యేకించి సన్యాసి బ్రహ్మవాదులకు. పాషండుల సామాజిక పరిమితి చెప్పి, సత్సంగమాత్రంతోనూ మహేశ్వరార్చనచేత రుద్రలోకప్రాప్తి అని భక్తిప్రధాన ఉపసంహారం।
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे उपलेपनादिकथनं नाम सप्तसप्ततितमो ऽध्यायः सूत उवाच वस्त्रपूतेन तोयेन कार्यं चैवोपलेपनम् शिवक्षेत्रे मुनिश्रेष्ठा नान्यथा सिद्धिरिष्यते
ఇట్లు శ్రీలింగమహాపురాణ పూర్వభాగంలో ‘ఉపలేపనాది కథనం’ అనే డెబ్బై ఎనిమిదవ అధ్యాయం. సూతుడు పలికెను—ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, శివక్షేత్రంలో వస్త్రంతో వడకట్టి శుద్ధి చేసిన నీటితోనే ఉపలేపనం చేయాలి; ఇతర విధానంలో సిద్ధి కలుగదని చెప్పబడింది.
Verse 2
आपः पूता भवन्त्येता वस्त्रपूताः समुद्धृताः अफेना मुनिशार्दूला नादेयाश् च विशेषतः
ఓ మునిశార్దూలులారా, ఈ జలాలు వస్త్రంతో వడకట్టి తీసుకొస్తే శుద్ధమవుతాయి; అవి నురుగు లేకుండా ఉండాలి, ముఖ్యంగా నదీజలం విశేషంగా యోగ్యమని చెప్పబడింది.
Verse 3
तस्माद्वै सर्वकार्याणि दैविकानि द्विजोत्तमाः अद्भिः कार्याणि पूताभिः सर्वकार्यप्रसिद्धये
కాబట్టి, ఓ ద్విజోత్తములారా, దైవికమైన సమస్త కర్మలను శుద్ధజలంతోనే చేయుడి; అప్పుడు ప్రతి కార్యం సిద్ధి పొందును।
Verse 4
जन्तुभिर् मिश्रिता ह्यापः सूक्ष्माभिस्तान्निहत्य तु यत्पापं सकलं चाद्भिर् अपूताभिश्चिरं लभेत्
జలములో సూక్ష్మజీవులు కలిసియుంటారు; ఆ సూక్ష్మ ప్రాణులను హతముచేయుటవలన పాపము కలుగును. అపవిత్ర జలాన్ని వాడితే ఆ పాపము దీర్ఘకాలం సంపూర్ణంగా అంటుకొనును।
Verse 5
संमार्जने तथा नॄणां मार्जने च विशेषतः अग्नौ कण्डनके चैव पेषणे तोयसंग्रहे
చెత్తను ఊడ్చుట, మనుష్యుల (మరియు వారి పరిసరాల) శుద్ధి—ప్రత్యేకంగా రుద్ది శుభ్రపరచుట—అగ్నిసేవ, కొట్టుట-తొక్కుట, రుబ్బుట, నీరు తెచ్చి నిల్వచేయుట—ఇవన్నీ నియమబద్ధ సేవగా ఆచరించవలెను।
Verse 6
हिंसा सदा गृहस्थानां तस्माद्धिंसां विवर्जयेत् अहिंसेयं परो धर्मः सर्वेषां प्राणिनां द्विजाः
గృహస్థుల జీవితంలో హింస ఎల్లప్పుడూ కలుగుతుంటుంది; అందువల్ల హింసను వర్జించాలి. ఓ ద్విజులారా, అహింసయే సమస్త ప్రాణులకు పరమధర్మము।
Verse 7
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वस्त्रपूतं समाचरेत् तद्दानमभयं पुण्यं सर्वदानोत्तमोत्तमम्
కాబట్టి, సమస్త ప్రయత్నంతో వస్త్రంతో వడకట్టి శుద్ధిచేసిన దానాన్ని ఆచరించుడి. ఆ దానం అభయప్రదం, పుణ్యదాయకం, సమస్త దానాలలో అత్యుత్తమం।
Verse 8
तस्मात्तु परिहर्तव्या हिंसा सर्वत्र सर्वदा मनसा कर्मणा वाचा सर्वदाहिंसकं नरम्
కాబట్టి ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా హింసను విడిచిపెట్టాలి—మనసా, కర్మణా, వాచా. మనిషి నిత్యం అహింసకుడై ఉండాలి; ఈ అహింస క్రూరతా-ద్వేష పాశాలను సడలించి బద్ధజీవి (పశు)ను ప్రభువు శివుడు (పతి) వైపు నడిపిస్తుంది.
Verse 9
रक्षन्ति जन्तवः सर्वे हिंसकं बाधयन्ति च त्रैलोक्यमखिलं दत्त्वा यत्फलं वेदपारगे
అహింసకుణ్ని సమస్త జీవులు రక్షిస్తారు; హింసకుణ్ని అడ్డుకుంటారు. ఓ వేదపారగుడా! అహింస వల్ల కలిగే పుణ్యఫలం, సమస్త త్రిలోకాలను దానం చేసిన ఫలంతో సమానం.
Verse 10
तत्फलं कोटिगुणितं लभते ऽहिंसको नरः मनसा कर्मणा वाचा सर्वभूतहिते रताः
అదే పుణ్యఫలం అహింసకుడైన మనిషికి కోటి రెట్లు లభిస్తుంది—మనసా, కర్మణా, వాచా సర్వభూతహితంలో రతుడై ఉన్నవానికి.
Verse 11
दयादर्शितपन्थानो रुद्रलोकं व्रजन्ति च स्वामिवत्परिरक्षन्ति बहूनि विविधानि च
కరుణ చూపిన మార్గంలో నడిచేవారు రుద్రలోకాన్ని చేరుతారు; అలాగే నిజమైన స్వామిలా అనేక జీవులను వివిధ విధాలుగా పరిరక్షిస్తారు.
Verse 12
ये पुत्रपौत्रवत्स्नेहाद् रुद्रलोकं व्रजन्ति ते तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वस्त्रपूतेन वारिणा
పుత్రపౌత్రుల పట్ల ఉన్న స్నేహంలా (సర్వజీవులపై ప్రేమతో సేవ-రక్షణ చేస్తూ) రుద్రలోకాన్ని చేరేవారు వారు; కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో వస్త్రంతో వడకట్టి శుద్ధి చేసిన నీటితో (సేవా-పూజ) చేయాలి.
Verse 13
कार्यमभ्युक्षणं नित्यं स्नपनं च विशेषतः त्रैलोक्यमखिलं हत्वा यत्फलं परिकीर्त्यते
శివలింగానికి నిత్యంగా అభ్యుక్షణం చేయాలి, ముఖ్యంగా స్నపనం చేయాలి. దీనివల్ల కలిగే ఫలం త్రిలోకమంతటిని నశింపజేసిన తరువాత చెప్పబడే ఫలంతో సమానమని శాస్త్రం ప్రకటిస్తుంది. అంతటి మహిమ దీనికి ఉంది.
Verse 14
शिवालये निहत्यैकम् अपि तत्सकलं लभेत् शिवार्थं सर्वदा कार्या पुष्पहिंसा द्विजोत्तमाः
హే ద్విజోత్తమా, శివాలయంలో ఒక్క పువ్వు కోసినప్పటికీ ఆ సమర్పణ యొక్క సంపూర్ణ పుణ్యం లభిస్తుంది. అందువల్ల శివార్థం కోసం పుష్పగ్రహణంలో ఉన్న ‘హింస’ను కూడా ఎల్లప్పుడూ పవిత్ర పూజాక్రియగా చేయాలి.
Verse 15
यज्ञार्थं पशुहिंसा च क्षत्रियैर्दुष्टशासनम् विहिताविहितं नास्ति योगिनां ब्रह्मवादिनाम्
యజ్ఞార్థం కోసం పశుహింస కూడా చెప్పబడింది; క్షత్రియులకు దుష్టులను శిక్షించడం విధిగా నిర్దేశించబడింది. కానీ యోగులు—బ్రహ్మనిష్ఠులు, పతి (శివ) దర్శనంలో స్థిరులు—వారికి ‘విధి’ ‘నిషేధ’ అనే కఠిన విభజన ఉండదు; వారు శుద్ధజ్ఞానంతో పాశబంధనాన్ని దాటి క్రియ చేస్తారు.
Verse 16
यतस्तस्मान्न हन्तव्या निषिद्धानां निषेवणात् सर्वकर्माणि विन्यस्य संन्यस्ता ब्रह्मवादिनः
కాబట్టి నిషిద్ధాన్ని ఆశ్రయించినందుకే వారిని హింసించకూడదు. బ్రహ్మవాదులు సన్యాసులు—సర్వకర్మలను విడిచి—పతి (శివ) కృపతో పాశబంధం నుండి విముక్తి మార్గంలో నిమగ్నులై ఉంటారు.
Verse 17
न हन्तव्याः सदा पूज्याः पापकर्मरता अपि पवित्रास्तु स्त्रियः सर्वा अत्रेश् च कुलसंभवाः
స్త్రీలను ఎప్పటికీ హతమార్చకూడదు; పాపకర్మల్లో నిమగ్నులైనా వారు సదా పూజ్యులు. ఇక్కడ సమస్త స్త్రీలు పవిత్రులని చెప్పబడింది, ఎందుకంటే వారు అత్రి కులసంభవులని భావించబడతారు.
Verse 18
ब्रह्महत्यासमं पापम् आत्रेयीं विनिहत्य च स्त्रियः सर्वा न हन्तव्याः पापकर्मरता अपि
ఆత్రేయి స్త్రీని చంపడం వల్ల కలిగే పాపం బ్రహ్మహత్యతో సమానం. కాబట్టి, స్త్రీలు పాపకార్యాలలో నిమగ్నమై ఉన్నప్పటికీ వారిని చంపకూడదు.
Verse 19
न यज्ञार्थं स्त्रियो ग्राह्याः सर्वैः सर्वत्र सर्वदा सर्ववर्णेषु विप्रेन्द्राः पापकर्मरता अपि
ఓ విప్రోత్తములారా! ఏ వర్ణంలోనైనా, ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా సరే, యజ్ఞం కోసం స్త్రీలను బలిగా తీసుకోకూడదు - వారు పాపకార్యాలలో నిమగ్నమై ఉన్నప్పటికీ.
Verse 20
मलिना रूपवत्यश् च विरूपा मलिनांबराः न हन्तव्याः सदा मर्त्यैः शिववच्छङ्कया तथा
వారు అపరిశుభ్రంగా ఉన్నా, అందంగా ఉన్నా, వికారంగా ఉన్నా, మాసిన వస్త్రాలు ధరించినా సరే - మానవులు వారిని ఎప్పుడూ చంపకూడదు. వారిని సాక్షాత్తు శివుని వలె గౌరవించాలి.
Verse 21
वेदबाह्यव्रताचाराः श्रौतस्मार्तबहिष्कृताः पाषण्डिन इति ख्याता न संभाष्या द्विजातिभिः
ఎవరి వ్రతాలు మరియు ఆచారాలు వేదాలకు విరుద్ధంగా ఉంటాయో, ఎవరు శ్రౌత మరియు స్మార్త కర్మల నుండి బహిష్కరించబడ్డారో, వారు 'పాషండులు' అని పిలువబడతారు; ద్విజులు వారితో సంభాషించకూడదు.
Verse 22
न स्पृष्टव्या न द्रष्टव्या दृष्ट्वा भानुं समीक्षते तथापि तेन वध्याश् च नृपैरन्यैश् च जन्तुभिः
వారిని తాకకూడదు, చూడకూడదు; ఒకవేళ చూసినట్లయితే సూర్యుని దర్శించుకోవాలి. అయినప్పటికీ, ఆ చర్య కారణంగా వారు రాజులచే మరియు ఇతర జీవులచే శిక్షార్హులు (వధించదగినవారు) అవుతారు.
Verse 23
प्रसंगाद्वापि यो मर्त्यः सतां सकृदहो द्विजाः रुद्रलोकमवाप्नोति समभ्यर्च्य महेश्वरम्
ఓ ద్విజులారా! సత్పురుషుల సన్నిధిలో యాదృచ్ఛికంగా అయినా ఒక్కసారి మహేశ్వరుని ఆరాధించిన మానవుడు రుద్రలోకాన్ని పొందుతాడు.
Verse 24
भवन्ति दुःखिताः सर्वे निर्दया मुनिसत्तमाः भक्तिहीना नराः सर्वे भवे परमकारणे
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! భక్తిలేని మనుష్యులందరూ దుఃఖితులై, కఠినహృదయులై పోతారు; ఎందుకంటే భవసంసారంలో పరమకారణమైన పతి-స్వరూప ప్రభువు భక్తి లేకుండా లభించడు.
Verse 25
ये भक्ता देवदेवस्य शिवस्य परमेष्ठिनः भाग्यवन्तो विमुच्यन्ते भुक्त्वा भोगानिहैव ते
దేవదేవుడు, పరమేశ్ఠి అయిన శివుని భక్తులు నిజంగా భాగ్యవంతులు. వారు ఇక్కడే యోగ్యమైన అనుభవాలను అనుభవించి బంధనమునుండి విముక్తులై మోక్షాన్ని పొందుతారు.
Verse 26
पुत्रेषु दारेषु गृहेषु नॄणां भक्तं यथा चित्तमथादिदेवे सकृत्प्रसंगाद्यतितापसानां तेषां न दूरः परमेशलोकः
మనుష్యుల మనస్సు కుమారులు, భార్య, గృహం పట్ల భక్తిలా అంటిపడినట్లే, అదే మనస్సును ఆదిదేవునికి అర్పించాలి. యతులు, తపస్సు చేసేవారు ఒక్కసారి అయినా నిజమైన సన్నిధి పొందితే, వారికి పరమేశ్వరలోకం దూరం కాదు.
‘Vastraputa jala’ is water filtered through cloth; it is prescribed to avoid harming subtle living beings (sukshma-jantu) present in unfiltered water. The chapter frames this as essential for siddhi in Shiva-ksetra acts like abhyukshana, snapan (abhisheka), and ritual plastering/cleansing.
It upholds ahimsa as the highest dharma while presenting a limited, worship-intent exception (apavada) for ‘shiva-artha’ acts such as flower use, contrasted with the strict prohibition of generally forbidden हिंसा—especially for renunciants/brahmavadins who are urged to renounce harmful actions.