Shloka 81

Adhyaya 72 — Puradāha: Rudra’s Cosmic Chariot, Pāśupata-Vrata, and Brahmā’s Shiva-Stuti

Devanagari script

पिप्पलायतनश्चैव तथा ह्यङ्गारकाशनः शिथिलः शिथिलास्यश् च अक्षपादो ह्यजः कुजः

Transliteration

pippalāyatanaścaiva tathā hyaṅgārakāśanaḥ śithilaḥ śithilāsyaś ca akṣapādo hyajaḥ kujaḥ

Translation

ఆయన పవిత్ర పిప్పల/అశ్వత్థ వృక్షాన్ని తన నివాసంగా కలిగినవాడు; యజ్ఞాగ్నిలోని జ్వలంత అంగారాలను భక్షించువాడు; బంధనరహిత శిథిలుడు; శాంతమైన శిథిలాస్యుడు; అక్షయ పాదములు గలవాడు; అజుడు (అజన్ముడు); మరియు ‘కుజ’ అని కూడా ప్రసిద్ధుడు।

Word by Word

• पिप्पलायतनः: whose abode/shrine is the pippala (aśvattha) tree

• च एव: and indeed

• तथा हि: and also/indeed

• अङ्गारक-आशनः: eater/consumer of embers (glowing coals), i.e., acceptor of fiery offerings

• शिथिलः: loosened, unbound, relaxed (free from bonds/constraints)

• शिथिलास्यः: one with a relaxed/serene mouth or countenance

• च: and

• अक्षपादः: one whose feet are imperishable/unfailing (akṣa = imperishable

• हि: indeed

• अजः: unborn

• कुजः: Kuja (a name linked to Mars/fiery energy

Speaker

Suta Goswami (reciting the Shiva Sahasranama to the sages of Naimisharanya)