Shloka 24

सोमवर्णनम्

Graha–Ratha–Aśva Varṇana, Dhruva-Nibaddha Gati, Maṇḍala-Pramāṇa, Graha-Arcana

Devanagari script

भूमिरेखावृतः सूर्यः पौर्णिमावास्ययोस् तदा ददृशे च यथाकालं शीघ्रमस्तमुपैति च

Transliteration

bhūmirekhāvṛtaḥ sūryaḥ paurṇimāvāsyayos tadā dadṛśe ca yathākālaṃ śīghramastamupaiti ca

Translation

అప్పుడు పౌర్ణమి, అమావాస్య దినాలలో సూర్యుడు భూమిపై ఒక రేఖచే కప్పబడినట్లుగా కనిపించాడు; కాలక్రమానికి విరుద్ధంగా అతడు త్వరగా అస్తమించాడు. ఇలాంటి సూచనలు తెలియజేస్తాయి—పాశము (అవ్యవస్థ బంధము) పెరిగినప్పుడు పశువులు (జీవులు) స్థిరత్వం కోల్పోతారు; ప్రభువు పతి శివుడు ధర్మమును సమతుల్యమును మళ్లీ స్థాపించేవరకు.

Word by Word

• भूमि-रेखाऽऽवृतः: covered/veiled by an earthly line

• सूर्यः: the Sun

• पौर्णिमा-वास्ययोः: on the full-moon and new-moon days

• तदा: then

• ददृशे: was seen/appeared

• च: and

• यथा-कालम्: according to proper time/seasonal order

• शीघ्रम्: quickly

• अस्तम्: to setting

• उपैति: goes/approaches

• च: and

Speaker

Suta Goswami

Characters & Entities

• Surya

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It frames celestial disturbance as a sign that dharma and inner steadiness have been shaken; Linga-worship centers the Paśu (individual soul) in the presence of Pati (Śiva), restoring order through devotion, mantra, and śiva-smaraṇa.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Though Śiva is not named directly, the verse implies a cosmos whose rhythms can be disturbed; in Shaiva Siddhānta, Śiva-tattva as Pati is the sovereign regulator who re-establishes ṛta/dharma when irregularities arise in the manifested order.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

The verse points to observance on Paurṇimā and Amāvāsyā: śiva-pūjā, japa, fasting/niyama, and Pāśupata-style inner discipline to steady the mind when external cycles appear unsettled.