Adhyaya 12
Purva BhagaAdhyaya 1215 Verses

Adhyaya 12

रक्तकल्पे वामदेवदर्शनं चतुर्कुमारोत्पत्तिः

సూతుడు ‘రక్తకల్పం’ను వివరిస్తాడు. సంతానకాంక్షతో బ్రహ్మా ఘోర ధ్యానంలో లీనమై, ఎర్ర అలంకారాలతో ప్రకాశించే ఒక కుమారుని దర్శిస్తాడు; ఉన్నత ధ్యానబోధతో అతడే మహాదేవుని వామదేవ స్వరూపమని గ్రహిస్తాడు. బ్రహ్మా శివుని స్తుతించి నమస్కరిస్తాడు; శివుడు—భక్తి, ధ్యానబలంతోనే ఇలాంటి దర్శనం కలుగుతుందని, కల్పాల తరబడి పునఃపునః ప్రయత్నిస్తే బ్రహ్మా శివునే నిజమైన జగద్ధారకుడిగా సాక్షాత్కరిస్తాడని అనుగ్రహిస్తాడు. ఈ శైవ సాక్షాత్కారంనుండి నాలుగు శుద్ధ, బ్రహ్మసదృశ కుమారులు—విరజ, విబాహు, విశోక, విశ్వభావన—ఎర్ర వస్త్రాలు, పవిత్ర లేపనాలు ధరించి, బ్రహ్మభావం మరియు వామదేవ తత్త్వంలో నిష్ఠతో ఉద్భవిస్తారు. వారు వెయ్యేళ్లు లోకశిష్యహితార్థం సంపూర్ణ ధర్మాన్ని బోధించి, చివరికి రుద్రునిలో లీనమై అక్షయంలో ప్రవేశమే మోక్షమని సూచిస్తారు. ఉపసంహారంలో—వామదేవునితో యోగమై భక్తితో మహాదేవుని దర్శించిన ద్విజులు పాపరహిత బ్రహ్మచారులై రుద్రలోకాన్ని పొందుతారు; అక్కడి నుండి తిరిగిరావడం దుర్లభం; తదుపరి శాశ్వత శైవ సాధన ఫలితాలు చెప్పబడతాయి.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच ततस्त्रिंशत्तमः कल्पो रक्तो नाम प्रकीर्तितः ब्रह्मा यत्र महातेजा रक्तवर्णमधारयत्

సూతుడు పలికెను—ఆ తరువాత ముప్పైయవ కల్పం ‘రక్త’మని ప్రసిద్ధి; అందులో మహాతేజస్వి బ్రహ్మ ఎర్రవర్ణాన్ని ధరించాడు।

Verse 2

ध्यायतः पुत्रकामस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रादुर्भूतो महातेजाः कुमारो रक्तभूषणः

పుత్రకామనతో ధ్యానిస్తున్న పరమేష్ఠి బ్రహ్మకు మహాతేజస్సుగల, ఎర్ర ఆభరణాలతో అలంకృతుడైన కుమారుడు ప్రాదుర్భవించాడు।

Verse 3

रक्तमाल्याम्बरधरो रक्तनेत्रः प्रतापवान् स तं दृष्ट्वा महात्मानं कुमारं रक्तवाससम्

ఎర్ర మాలలు, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్ర కళ్లతో ప్రతాపవంతుడైన బ్రహ్మ, ఎర్ర వస్త్రధారియైన ఆ మహాత్మ కుమారుణ్ణి చూచెను।

Verse 4

परं ध्यानं समाश्रित्य बुबुधे देवमीश्वरम् स तं प्रणम्य भगवान् ब्रह्मा परमयन्त्रितः

పరమధ్యానాన్ని ఆశ్రయించి బ్రహ్మ దేవేశ్వరుడైన ఈశ్వరుని యథార్థంగా బోధించాడు. ఆయనకు నమస్కరించి భగవాన్ బ్రహ్మ పరమశక్తి అధీనుడయ్యాడు।

Verse 5

वामदेवं ततो ब्रह्मा ब्रह्म वै समचिन्तयत् तथा स्तुतो महादेवो ब्रह्मणा परमेश्वरः

అనంతరం బ్రహ్మ వామదేవుని ధ్యానించాడు—ఆయనే పరబ్రహ్మ స్వరూపుడు. ఈ విధంగా బ్రహ్మ మహాదేవ పరమేశ్వరుని స్తుతించాడు; సర్వ సృష్టి-క్రమాలకు అతీతుడైన పరమ పతిగా ఆయనను గ్రహించాడు.

Verse 6

प्रतीतहृदयः सर्व इदमाह पितामहम् ध्यायता पुत्रकामेन यस्मात्ते ऽहं पितामह

హృదయం పూర్తిగా తృప్తి చెందిన ఆయన పితామహుడు (బ్రహ్మ)తో ఇలా అన్నాడు: “నీవు పుత్రకామనతో ధ్యానించినందున, నేనే నీ పితామహుడను.”

Verse 7

दृष्टः परमया भक्त्या स्तुतश् च ब्रह्मपूर्वकम् तस्माद्ध्यानबलं प्राप्य कल्पे कल्पे प्रयत्नतः

పరమ భక్తితో దర్శించబడి, బ్రహ్మ ముందుండగా స్తుతింపబడిన తరువాత—ధ్యానజనిత బలాన్ని పొందినవాడు, కల్పం కల్పంగా నిరంతర ప్రయత్నంతో ప్రభు-పతిని ఆశ్రయించి సాధన చేయాలి.

Verse 8

वेत्स्यसे मां प्रसंख्यातं लोकधातारमीश्वरम् ततस्तस्य महात्मानश् चत्वारस्ते कुमारकाः

నీవు నన్ను ప్రసిద్ధుడైన ఈశ్వరుడిగా—లోకధాత (లోకాలను ధారించే వాడిగా) తెలుసుకుంటావు. ఆ తరువాత అతనిలోనుండి నాలుగు మహాత్ములైన కుమారులు జన్మిస్తారు—నీ కుమారులు.

Verse 9

संबभूवुर्महात्मानो विशुद्धा ब्रह्मवर्चसः विरजाश् च विबाहुश् च विशोको विश्वभावनः

అప్పుడు మహాత్ములు అవతరించారు—అత్యంత విశుద్ధులు, బ్రహ్మతేజస్సుతో ప్రకాశించువారు: విరజ, విబాహు, విశోక, విశ్వభావన. శోకమూ మలమూ అనే పాశాల నుండి విముక్తులై, సృష్టి ప్రవాహంలో పతి (శివ) సేవకు యోగ్యులయ్యారు.

Verse 10

ब्रह्मण्या ब्रह्मणस्तुल्या वीरा अध्यवसायिनः रक्तांबरधराः सर्वे रक्तमाल्यानुलेपनाः

వారు బ్రహ్మశక్తికి భక్తులు, బ్రహ్మదేవునితో సమానులు, వీరులు మరియు దృఢసంకల్పులు. అందరూ ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్ర మాలలు వేసుకొని, ఎర్ర అనులేపనంతో అలంకరించుకున్నారు.

Verse 11

रक्तकुङ्कुमलिप्ताङ्गा रक्तभस्मानुलेपनाः ततो वर्षसहस्रान्ते ब्रह्मत्वे ऽध्यवसायिनः

వారి దేహం ఎర్ర కుంకుమతో లేపబడింది, ఎర్ర భస్మంతో అనులేపనం చేయబడింది. ఇలా వారు దృఢసంకల్పంతో నిలిచారు; వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక బ్రహ్మత్వంలో స్థిరపడ్డారు—శైవ నియమాచరణతో పరమ పతి వైపు దృష్టి కలిగిన స్థితిని పొందారు.

Verse 12

गृणन्तश् च महात्मानो ब्रह्म तद्वामदैविकम् अनुग्रहार्थं लोकानां शिष्याणां हितकाम्यया

ఆ మహాత్ములు ఆ బ్రహ్మను—దైవమైన వామదేవ స్వరూపాన్ని—స్తుతించేవారు; లోకాలపై అనుగ్రహం కురవాలని, శిష్యుల హితం కోరుతూ.

Verse 13

धर्मोपदेशमखिलं कृत्वा ते ब्रह्मणः प्रियाः पुनरेव महादेवं प्रविष्टा रुद्रमव्ययम्

సంపూర్ణ ధర్మోపదేశం చేసి, బ్రహ్మదేవునికి ప్రియులైన వారు మళ్లీ మహాదేవునిలో—అవ్యయ రుద్రునిలో—ప్రవేశించారు; క్షయవికారాలకు అతీతమైన పరమ పతిలో లీనమయ్యారు.

Verse 14

ये ऽपि चान्ये द्विजश्रेष्ठा युञ्जाना वाममीश्वरम् प्रपश्यन्ति महादेवं तद्भक्तास् तत्परायणाः

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఇతరులూ యోగానుష్ఠానంతో ఈశ్వరుని వామ (శక్తి-సంయుక్త) స్వరూపాన్ని ధ్యానిస్తే, వారు మహాదేవుని ప్రత్యక్షంగా దర్శిస్తారు; వారు ఆయన భక్తులు, ఆయననే పరమాశ్రయంగా భావిస్తారు.

Verse 15

ते सर्वे पापनिर्मुक्ता विमला ब्रह्मचारिणः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

ఆ బ్రహ్మచారులందరూ పాపముక్తులై నిర్మలులై రుద్రలోకాన్ని చేరుతారు; అక్కడి నుండి పునర్జన్మకు తిరిగి రావడం దుర్లభం.

Frequently Asked Questions

The red-adorned Kumar is an epiphanic manifestation of Mahadeva identified with Vamadeva; Brahma recognizes him through higher meditation and offers stuti, after which Shiva explains the role of devotion and dhyana in such realization.

The text states that such devotees become freed from sin, established in purity and brahmacharya, and attain Rudraloka—described as a destination where return (punaravritti) is difficult—indicating a liberation-oriented result grounded in devotion and grace.