Shloka 13

Rules of Food, Acceptance, and Purity for the Twice-Born

Dvija-Śauca and Anna-Doṣa

Devanagari script

शौण्डान्नं घाटिकान्नं च भिषजामन्नमेव च / विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च

Transliteration

śauṇḍānnaṃ ghāṭikānnaṃ ca bhiṣajāmannameva ca / viddhaprajananasyānnaṃ parivittyannameva ca

Translation

శౌండుడు (మద్యపుడు) యొక్క అన్నం, ఘాటికుడు (జూదరి) యొక్క అన్నం, వైద్యుల అన్నం; అలాగే సంతానోత్పత్తి యొక్క ధర్మక్రమాన్ని భంగం చేసినవాని అన్నం, మరియు పెద్ద అన్న ఉన్నప్పుడే చిన్నవాడు పెళ్లి చేసుకున్న (పరివిత్తి) సంబంధిత అన్నం—ఇవన్నీ అనర్హమని భావించాలి।

Word by Word

• शौण्डान्नम्: food of a drunkard
• शौण्डान्नम्: कर्म (implied)
• Type: Noun
• Root: शौण्ड + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (शौण्डस्य अन्नम्)

• घाटिकान्नम्: food of a ghāṭika (temple/ghāṭa attendant; low official)
• घाटिकान्नम्: कर्म (implied)
• Type: Noun
• Root: घाटिक + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (घाटिकस्य अन्नम्)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• भिषजाम्: of physicians
• भिषजाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भिषज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• अन्नम्: food
• अन्नम्: कर्म (implied)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एव: indeed
• एव: अवधारण
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• विद्धप्रजननस्य: of one with injured/defective procreation (impotent/sterile)
• विद्धप्रजननस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: विद्ध (कृदन्त, √व्यध्) + प्रजनन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; कर्मधारयः (विद्धं प्रजननं यस्य/विद्धप्रजननः)

• अन्नम्: food
• अन्नम्: कर्म (implied)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• परिवित्त्यन्नम्: food of a parivitti (one who marries before an elder brother)
• परिवित्त्यन्नम्: कर्म (implied)
• Type: Noun
• Root: परिवित्ति + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (परिवित्तेः अन्नम्)

• एव: indeed
• एव: अवधारण
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

Speaker

Suta (narrating traditional dharma-teachings of the Kurma Purana to the sages)

Verse Rasa

Primary Rasa: bibhatsa

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Kurma Purana
• Varnashrama Dharma

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

This verse does not directly define Atman; it supports the broader Kurma Purana discipline of inner purity by regulating external conduct (ahara), which is treated as a practical aid to steadiness of mind in spiritual pursuit.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

No specific yogic technique is taught here; the verse gives ahara-niyama (food discipline), a preparatory ethical restraint that the tradition links with mental clarity and fitness for mantra, dhyana, and higher sadhana.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

The verse is primarily dharma-oriented and neutral; in the Kurma Purana’s synthesis, such purity rules are shared foundations for both Shaiva (including Pashupata) and Vaishnava forms of worship and yoga.