Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 10
Rules of Food, Acceptance, and Purity for the Twice-Born
Dvija-Śauca and Anna-Doṣa
अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्
apāṅktyānnaṃ ca saṅghānnaṃ śastrājīvasya caiva hi / klībasaṃnyāsinoścānnaṃ mattonmattasya caiva hi / bhītasya ruditasyānnamavakruṣṭaṃ parikṣutam
పంక్తిలో కూర్చోవడానికి అర్హులు కానివారి నుండి వచ్చిన అన్నం, గుంపుకు పంచిన సంఘాన్నం, శస్త్రజీవి అన్నం; క్లీబుని మరియు సన్యాసి అన్నం; మత్తులో ఉన్నవాని లేదా ఉన్మత్తుని అన్నం; భయపడినవాని లేదా ఏడుస్తున్నవాని అన్నం; అలాగే దూషించబడినది లేదా తుమ్ము పడిన అన్నం—ఇవన్నీ వర్జ్యము।
Lord Kūrma (Vishnu) instructing on dharma and purity
Primary Rasa: bibhatsa
Secondary Rasa: bhayanaka
FAQs
This verse does not directly define Ātman; it supports dharmic purification by regulating āhāra (food), implying that clarity and steadiness of mind—useful for realizing the Self—depend on disciplined conduct.
No technique like dhyāna is taught here; instead it gives preparatory discipline (yama-like purity through careful food intake). In the Kūrma tradition, such śauca in āhāra is treated as supportive groundwork for later yoga and devotion.
The verse is primarily dharma-śāstra in tone and does not explicitly mention Śiva–Viṣṇu unity; however, its emphasis on purity and restraint aligns with the shared sādhanā-ethic found across both Śaiva (including Pāśupata) and Vaiṣṇava strands of the Purāṇa.