Next Verse

Shloka 1

Yuga-Dharma: The Four Ages, Decline of Dharma, and the Rise of Social Order

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षड्विंशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् / एषां स्वभावं सूताद्य कथयस्व समासतः

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ ṛṣaya ūcuḥ kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśceti caturyugam / eṣāṃ svabhāvaṃ sūtādya kathayasva samāsataḥ

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహిత పూర్వభాగంలో ఇరవైఆరవ అధ్యాయం. ఋషులు అన్నారు—కృత, త్రేతా, ద్వాపర, కలి అనే నాలుగు యుగాలు చతుర్యుగం; హే సూతా, వీటి స్వభావాన్ని సంక్షేపంగా చెప్పుము।

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
śrī-kūrma-purāṇein the Śrī Kūrma Purāṇa
śrī-kūrma-purāṇe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī + kūrma + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (श्रीकूर्मस्य पुराणम्)
ṣaṭ-sāhastryāmin the ‘six-thousand’ (section)
ṣaṭ-sāhastryām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootṣaṭ + sāhastrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समासः (षट् सहस्राणि यस्याम्)
saṃhitāyāmin the Saṃhitā
saṃhitāyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
pūrva-vibhāgein the former division
pūrva-vibhāge:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrva + vibhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पूर्वः विभागः)
ṣaḍ-viṃśaḥtwenty-sixth
ṣaḍ-viṃśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ + viṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; द्विगु-समासः (षट् अधिका विंशतिः = 26)
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
ṛṣayaḥthe sages
ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
kṛtamKṛta (age)
kṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; युगनाम
tretāTretā (age)
tretā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; युगनाम
dvāparamDvāpara (age)
dvāparam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvāpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; युगनाम
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
kaliḥKali (age)
kaliḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; युगनाम
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative/summary marker)
catur-yugamthe four ages (caturyuga)
catur-yugam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcatur + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (चत्वारि युगानि)
eṣāmof these
eṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम
svabhāvamnature
svabhāvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvabhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
sūtaO Sūta
sūta:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
adyanow/today
adya:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
kathayasvatell (please)
kathayasva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkathaya (धातु: कथय्/कथ् caus.)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; आत्मनेपदम्
samāsataḥbriefly
samāsataḥ:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootsamāsatas (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

The sages (Ṛṣis), addressing Sūta

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

S
Sūta
K
Kṛta Yuga
T
Tretā Yuga
D
Dvāpara Yuga
K
Kali Yuga
C
Caturyuga

FAQs

This verse does not directly define Ātman; it frames a doctrinal inquiry into time (caturyuga) and dharma across ages—an essential Purāṇic context in which liberation-teachings (including knowledge of Self) are later presented.

No specific yoga practice is taught in this verse; it introduces a request for a concise account of yuga-characteristics, which typically determines which sādhana (discipline)—ritual, devotion, austerity, or contemplative yoga—is emphasized in each age in the broader Purāṇic teaching.

This verse is a narrative prompt rather than a theological statement; it sets up instruction by Sūta on cosmic time and dharma, within the Kurma Purana’s wider framework that often harmonizes Shaiva and Vaishnava teachings through shared dharma and soteriology.