Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 134

Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat

Hari–Hara–Śakti Synthesis

दृष्ट्वान्धकानां सुबलं दुर्जयं तर्जितो हरः / जगाम शरणं देवं वासुदेवमजं विभुम्

dṛṣṭvāndhakānāṃ subalaṃ durjayaṃ tarjito haraḥ / jagāma śaraṇaṃ devaṃ vāsudevamajaṃ vibhum

అంధకులు అత్యంత బలవంతులు, జయించలేనివారని చూసి, సవాలు పొందిన హరుడు (శివుడు) అజుడు, విభువు అయిన దేవ వాసుదేవుని శరణు చేరాడు।

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
अन्धकानाम्of the Andhakas
अन्धकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन (Genitive plural)
सु-बलम्very strong
सु-बलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-प्राय: सुबलम् = अतिबलम्; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying दुर्जयम्/बलम् implied)
दुर्-जयम्hard to conquer
दुर्-जयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + जय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: दुर्जयम् = दुष्करं जेतुम् (hard to conquer); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
तर्जितःthreatened/taunted
तर्जितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतर्जित (कृदन्त, √तर्ज्)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (qualifying हरः); कर्मणि भाव (having been threatened/taunted)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायां लक्ष्य (as refuge)
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; शरणम् इत्यस्य विशेष्य/समनाधिकरण
वासुदेवम्Vāsudeva
वासुदेवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; देवम् इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण
अजम्unborn
अजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying वासुदेवम्)
विभुम्all-pervading/mighty
विभुम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying वासुदेवम्)

Sūta (narrator) recounting the Purāṇic episode to the sages

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

A
Andhakas
H
Hara (Shiva)
V
Vasudeva (Vishnu)

FAQs

By calling Vāsudeva “aja” (unborn) and “vibhu” (all-pervading), the verse points to the Supreme as unconditioned and omnipresent—qualities aligned with the Purāṇic teaching that the highest refuge is the eternal, all-pervading Reality.

The verse emphasizes śaraṇāgati (taking refuge) as a spiritual discipline—an inner turning of the mind toward the Supreme Lord—supporting the Kurma Purana’s broader path where devotion, surrender, and disciplined conduct become foundations for higher yogic realization.

Śiva (Hara) seeking refuge in Vāsudeva portrays a deliberate Shaiva–Vaishnava synthesis: sectarian difference is subordinated to the recognition of one supreme shelter, reinforcing a Harihara-oriented, non-competitive theological vision.