Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 1
Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat
Hari–Hara–Śakti Synthesis
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुर्दशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रजाः सृजेति व्यादिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा / ससर्ज देवान् गन्धर्वान् ऋषींश्चैवासुरोरगान्
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge caturdaśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca prajāḥ sṛjeti vyādiṣṭaḥ pūrvaṃ dakṣaḥ svayaṃbhuvā / sasarja devān gandharvān ṛṣīṃścaivāsuroragān
ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహిత పూర్వవిభాగంలోని చతుర్దశ అధ్యాయం సమాప్తమైంది. సూతుడు పలికెను—పూర్వం స్వయంభూ బ్రహ్మ “ప్రజలను సృష్టించు” అని ఆజ్ఞాపించగా దక్షుడు దేవులు, గంధర్వులు, ఋషులు, అలాగే అసురులు మరియు నాగులను సృష్టించాడు।
Sūta
Primary Rasa: adbhuta
Secondary Rasa: shanta
FAQs
Indirectly: it presents creation as proceeding through divine command and cosmic order—suggesting a higher governing principle behind manifestation, though the verse itself focuses on Dakṣa’s delegated creative role rather than explicit ātman-teaching.
None directly. This is a sarga (creation) passage establishing cosmological context; in the Kurma Purāṇa, such framing later supports dharma and yoga teachings by situating them within an ordered universe.
It does not explicitly address Śiva–Viṣṇu unity; it emphasizes Brahmā’s command and Dakṣa’s function. The Kurma Purāṇa’s synthesis appears more clearly in later doctrinal sections, especially the Upari-bhāga’s teachings.