Shloka 56
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
इदं विष्णुरिति मन्त्रेण सप्तवाराभिमन्त्रितम् / सो ऽहंभावेन तद्ध्यात्वा भुक्त्वा दोषैर्न लिप्यते
Transliteration
idaṃ viṣṇuriti mantreṇa saptavārābhimantritam / so 'haṃbhāvena taddhyātvā bhuktvā doṣairna lipyate
Translation
‘ఇదం విష్ణురితి’ మంత్రంతో ఏడు సార్లు అభిమంత్రితమైన అన్నాన్ని ‘సోఽహం’ భావంతో ధ్యానించి భుజించినవాడు దోషాలతో లిప్తుడుకాడు।
Word by Word
idamthis (thing/food)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd—प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Sambandha/Predicate (सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
itithus
iti:
Vacana-sūcaka (वचनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोगः)
mantreṇaby the mantra
mantreṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
saptavāra-abhimantritamconsecrated/enchanted seven times
saptavāra-abhimantritam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsaptavāra (सप्त+वार, प्रातिपदिक) + abhimantrita (अभि√मन्त्र् (धातु) + क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त-प्रत्ययान्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd—प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन); compound: सप्तवारैः अभिमन्त्रितम् (instrumental-tatpurusha sense)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
aham-bhāvenawith the sense of ‘I am (He)’ / by I-identity
aham-bhāvena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootaham (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + bhāva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); compound: अहम्-भावः = ‘I’-sense/ego-identification
tatthat (Vishnu/that reality)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
dhyātvāhaving meditated (on)
dhyātvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dhyai (ध्यै, धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्ययान्त), indeclinable verbal (अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण)
bhuktvāhaving eaten
bhuktvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√bhuj (भुज्, धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्ययान्त)
doṣaiḥby faults (impurities)
doṣaiḥ:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
lipyateis tainted/smeared
lipyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√lip (लिप्, धातु)
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि-प्रयोग), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)