Shloka 109
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
कुवासना कुबुद्धिश्च कुतर्कनिचयश्च यः / कुदेहश्च कुभावश्च नास्तिकत्वं लयं व्रजेत्
Transliteration
kuvāsanā kubuddhiśca kutarkanicayaśca yaḥ / kudehaśca kubhāvaśca nāstikatvaṃ layaṃ vrajet
Translation
ఎవరిలో కువాసన, కుబుద్ధి, కుతర్కాల సమూహం, అలాగే కుదేహం, కుభావం ఉన్నాయో—ఆ నాస్తికత్వం లయమగునుగాక.
Word by Word
कुवासनाbad inclination
कुवासना:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु-वासना (प्रातिपदिक; कु + वासना)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग/उपपदपूर्वक समासः (दुष्टा वासना)
कुबुद्धिःbad intellect
कुबुद्धिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु-बुद्धि (प्रातिपदिक; कु + बुद्धि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (दुष्टा बुद्धिः)
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
कुतर्कनिचयःa heap of bad arguments
कुतर्कनिचयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु-तर्क-निचय (प्रातिपदिक; कु + तर्क + निचय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (दुष्टानां तर्काणां निचयः)
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
यःwho/which
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
कुदेहःa vile body
कुदेहः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु-देह (प्रातिपदिक; कु + देह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (दुष्टः देहः)
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
कुभावःbad disposition
कुभावः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु-भाव (प्रातिपदिक; कु + भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (दुष्टः भावः)
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
नास्तिकत्वम्atheism
नास्तिकत्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनास्तिक-त्व (प्रातिपदिक; नास्तिक + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तद्धितान्त (त्व-प्रत्यय, abstract noun)
लयम्dissolution
लयम्:
कर्म (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्रजेत्would go/should go
व्रजेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद