Shloka 51
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
मन्वन्तरेश्वराणां च यः कीर्तिं प्रथयेदिमाम् / देवतानामृषीणां च भूरिद्रविमतेजसाम्
Transliteration
manvantareśvarāṇāṃ ca yaḥ kīrtiṃ prathayedimām / devatānāmṛṣīṇāṃ ca bhūridravimatejasām
Translation
ఈ విధంగా మన్వంతరాధిపతుల, అలాగే అపార సంపదా తేజస్సు గల దేవతలూ ఋషులూ కీర్తిని ఎవడు ప్రచారం చేస్తాడో,
Word by Word
मन्वन्तर-ईश्वराणाम्of the lords of the Manvantaras
मन्वन्तर-ईश्वराणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर-ईश्वर (प्रातिपदिक; घटक: मन्वन्तर + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Genitive, Plural)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
कीर्तिम्fame, glory
कीर्तिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
प्रथयेत्should spread, should proclaim
प्रथयेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + थ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd person singular)
इमाम्this
इमाम्:
विशेषण (qualifier of कीर्तिम्)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
देवतानाम्of the deities
देवतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Feminine, Genitive, Plural)
ऋषीणाम्of the sages
ऋषीणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Genitive, Plural)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भूरि-द्रवि-मत्-तेजसाम्of those possessing abundant wealth and brilliance
भूरि-द्रवि-मत्-तेजसाम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootभूरि + द्रवि + मत् + तेजस् (प्रातिपदिक; बहुपद-समास)
Formबहुव्रीहिसमास (those who possess much wealth and splendor); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Genitive, Plural) — देवतानाम्/ऋषीणाम् इत्यस्य विशेषणम्