Shloka 50
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं वेदैश्च संमितम् / कृष्णद्वैपायनेनोक्तं पुराण ब्रह्मवादिना
Transliteration
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ vedaiśca saṃmitam / kṛṣṇadvaipāyanenoktaṃ purāṇa brahmavādinā
Translation
ఈ పురాణం ధన్యకరం, యశస్సును ఆయుష్షును పెంపొందించేది, పుణ్యప్రదం, వేదసమ్మతం; బ్రహ్మవాదిగా ప్రసిద్ధుడైన కృష్ణద్వైపాయనుడు దీనిని ఉపదేశించాడు.
Word by Word
धन्यम्blessed, auspicious
धन्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
यशस्यम्fame-giving, glorious
यशस्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootयशस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
आयुष्यम्life-prolonging
आयुष्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootआयुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
पुण्यम्meritorious, holy
पुण्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
वेदैःby the Vedas
वेदैः:
करण (करणम् / Instrument)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
संमितम्measured/validated, in accordance (with)
संमितम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + मा (धातु) → संमित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
कृष्णद्वैपायनेनby Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa)
कृष्णद्वैपायनेन:
कर्तृकरण (Agent in passive / कर्ता-भावे तृतीया)
TypeNoun
Rootकृष्ण-द्वैपायन (प्रातिपदिक; घटक: कृष्ण + द्वैपायन)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
उक्तम्spoken, composed
उक्तम्:
विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
पुराणम्Purāṇa (ancient text)
पुराणम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
ब्रह्मवादिनाby the expounder of Brahman
ब्रह्मवादिना:
कर्तृकरण (Agent in passive / कर्ता-भावे तृतीया)
TypeNoun
Rootब्रह्म-वादिन् (प्रातिपदिक; घटक: ब्रह्मन् + वादिन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)