Shloka 93
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
बिन्दुपीठस्य परितश्चतुरस्रवया स्थिता / महामायाजवनिका लंबते मेचकप्रभा
Transliteration
bindupīṭhasya paritaścaturasravayā sthitā / mahāmāyājavanikā laṃbate mecakaprabhā
Translation
బిందుపీఠం చుట్టూ చతురస్రాకారంగా నిలిచిన మహామాయా జవనిక, మేచక (మేఘశ్యామ) ప్రభతో వేలాడుతోంది.
Word by Word
बिन्दुपीठस्यof the bindu-seat
बिन्दुपीठस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबिन्दु (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बिन्दोः पीठम् = seat of the bindu)
परितःaround
परितः:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
चतुरस्रवयाwith a square form
चतुरस्रवया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootचतुरस्र (प्रातिपदिक) + वयस्/वय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; तत्पुरुष (चतुरस्रं वयः/आकृतिः यस्याः = having a square form); साधन/विशेषणतया
स्थिताःstanding/placed
स्थिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (स्थिताः/स्थिता) here: स्थिता
महामायाजवनिकाthe veil of Mahāmāyā
महामायाजवनिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहामाया (प्रातिपदिक) + जवनिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महामायायाः जवनिका = curtain/veil of great illusion)
लम्बतेhangs/dangles
लम्बते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलम्ब् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
मेचकप्रभाdark-colored
मेचकप्रभा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेचक (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (मेचकवर्णा प्रभा = dark-hued radiance); विशेषण (जवनिका)