Shloka 14
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
कामेश्वर्यास्तु चत्वारि चत्वारि श्रीमहेशितुः / आहत्याष्टायुधानीति प्रज्वलन्ति विभान्ति च
Transliteration
kāmeśvaryāstu catvāri catvāri śrīmaheśituḥ / āhatyāṣṭāyudhānīti prajvalanti vibhānti ca
Translation
కామేశ్వరీకి నాలుగు, శ్రీమహేశ్వరునికీ నాలుగు—మొత్తం ఎనిమిది ఆయుధములు; అవి జ్వలించి ప్రకాశించుచున్నవి.
Word by Word
कामेश्वर्याःof Kāmeśvarī
कामेश्वर्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकामेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Feminine, Genitive, Singular)
तुindeed; but
तु:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
चत्वारिfour
चत्वारि:
विशेषण (Quantifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Plural)
चत्वारिfour
चत्वारि:
विशेषण (Quantifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Plural)
श्रीvenerable; auspicious
श्री:
विशेषण (Honorific qualifier)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण उपपद/पूर्वपद (honorific prefix)
महेशितुःof the great lord (Maheśa)
महेशितुः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमहेशितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular)
आहत्यaltogether; in total
आहत्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootआ + हन् (धातु) + ल्यप् → आहत्य (अव्ययभाव-कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having taken together/adding up’
अष्टeight
अष्ट:
समासाङ्ग (compound member)
TypeAdjective
Rootअष्ट (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective) — समासाङ्ग
आयुधानिweapons
आयुधानि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Plural)
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
प्रज्वलन्तिblaze forth
प्रज्वलन्ति:
क्रिया (Action/Verb)
TypeVerb
Rootप्र + ज्वल् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present Indicative, 3rd person, Plural)
विभान्तिshine; appear radiant
विभान्ति:
क्रिया (Action/Verb)
TypeVerb
Rootवि + भा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present Indicative, 3rd person, Plural)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)