Shloka 45
Devanagari script
गोपुरस्योन्नतिः प्रोक्तापञ्चविंशतियोजना / योजनेयोजने द्वारं सकपाटं मनोहरम्
Transliteration
gopurasyonnatiḥ proktāpañcaviṃśatiyojanā / yojaneyojane dvāraṃ sakapāṭaṃ manoharam
Translation
గోపురపు ఎత్తు ఇరవై ఐదు యోజనాలు అని చెప్పబడింది; ప్రతి యోజనానికి ఒకటి చొప్పున తలుపు, కపాటాలతో మనోహరంగా ఉంటుంది.
Word by Word
गोपुरस्यof the gopura
गोपुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगोपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन
उन्नतिःheight
उन्नतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्नति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
प्रोक्ताis declared
प्रोक्ता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “(is) said/declared” (elliptic copula)
पञ्च-विंशति-योजनाtwenty-five yojanas
पञ्च-विंशति-योजना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या) + विंशति (संख्या) + योजन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः—“twenty-five yojanas (in measure)”
योजनेin a yojana
योजने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययीभावार्थे—“in (each) yojana”
योजनेin each yojana
योजने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति—“yojana by yojana”
द्वारम्a gate/doorway
द्वारम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र विधानवाक्ये—“a gate (is/should be)”
स-कपाटम्with shutters/doors
स-कपाटम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थक) + कपाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुषः—“with doors/shutters”
मनोहरम्beautiful
मनोहरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन