Previous Verse
Next Verse

Shloka 100

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

गौरीगुरुत्वश्लाघार्थं प्राप्तकामो ऽप्यहं तपः / कृतवान्मन्त्रिणीनाथे तत्त्वंमत्तनया भव

gaurīgurutvaślāghārthaṃ prāptakāmo 'pyahaṃ tapaḥ / kṛtavānmantriṇīnāthe tattvaṃmattanayā bhava

గౌరీదేవి గురుత్వ మహిమను స్తుతించుటకై, కోరిక నెరవేరినప్పటికీ నేను తపస్సు చేశాను. ఓ మంత్రిణీనాథా, నీవు నిజంగా నా కుమార్తెగా అవు।

gaurī-gurutva-ślāghā-arthamfor praising Gaurī’s greatness
gaurī-gurutva-ślāghā-artham:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose adjunct)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक) + gurutva (प्रातिपदिक) + ślāghā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); बहुपद-तत्पुरुषः (gauryāḥ gurutvasya ślāghāyāḥ artham = for the praise of Gaurī’s greatness)
prāpta-kāmaḥone whose desire is fulfilled
prāpta-kāmaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of ahaṃ)
TypeAdjective
Rootprāp (धातु) → prāpta (कृदन्त) + kāma (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन, पुल्लिङ्ग; बहुव्रीहिः (yasya kāmaḥ prāptaḥ = whose desire is fulfilled)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: even/also)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन (Singular), उत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun)
tapaḥausterity/penance
tapaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
kṛtavān(have) done/performed
kṛtavān:
Kriya (क्रिया/Verbal predicate)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) → kṛtavat (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past active participle/क्तवत्), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि प्रयोग (used with implied 'asmi')
mantriṇī-nāthein/at the lord of the minister’s daughter/wife
mantriṇī-nāthe:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootmantriṇī (प्रातिपदिक) + nātha (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन, पुल्लिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषः (mantriṇyāḥ nāthe = in/at the lord of the minister-woman)
tattvamthe truth/reality
tattvam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
mat-tanayāby/with my daughter
mat-tanayā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + tanayā (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/करण), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषः (mama tanayā = by/with my daughter)
bhavabecome
bhava:
Kriya (क्रिया/Imperative)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञा), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद