Shloka 21
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
नित्ये निरातङ्कदयाप्रपञ्चे नीलालकश्रेणि नमोनमस्ते / अनङ्गपुष्पादिभिरुन्नदाभिरनङ्गदेवीभिरजस्रसेव्ये / अभव्यहन्त्र्यक्षरराशिरूपे हतारिवर्गे ललिते नमस्ते
Transliteration
nitye nirātaṅkadayāprapañce nīlālakaśreṇi namonamaste / anaṅgapuṣpādibhirunnadābhiranaṅgadevībhirajasrasevye / abhavyahantryakṣararāśirūpe hatārivarge lalite namaste
Translation
హే నిత్యే, నిరాతంక దయాప్రపంచే, నీలాలకశ్రేణితో విరాజిల్లే దేవీ! నీకు నమో నమః. అనంగ పుష్పాదులతో ఉన్నతమై, అనంగ దేవీలచే అజస్రంగా సేవింపబడే. అభవ్యహంత్రి, అక్షరరాశి-రూపిణి, శత్రువర్గాన్ని హతముచేసే హే లలితే, నీకు నమస్తే।
Word by Word
नित्येO eternal one
नित्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; adjective used as vocative feminine
निरातङ्क-दया-प्रपञ्चेO one whose compassion is untroubled and expansive
निरातङ्क-दया-प्रपञ्चे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिरातङ्क (प्रातिपदिक) + दया (प्रातिपदिक) + प्रपञ्च (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; compound in vocative feminine: ‘in whom compassion is free from fear/affliction and expansive’
नील-अलक-श्रेणिO one with a row of dark curls
नील-अलक-श्रेणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + अलक (प्रातिपदिक) + श्रेणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘row/cluster of dark curls’
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana-related (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; interjection/particle of salutation
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana-related (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; repetition for emphasis
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी? here: चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन; enclitic dative ‘to you’ with नमः
अनङ्ग-पुष्प-आदिभिःwith Cupid’s flowers and the like
अनङ्ग-पुष्प-आदिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; ‘with flowers etc. of Ananga (Cupid)’
उन्नदाभिःwith resounding/uproarious (ones)
उन्नदाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउन्नदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; qualifying (देवीभिः)
अनङ्ग-देवीभिःwith the Ananga goddesses
अनङ्ग-देवीभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; ‘with the Ananga-goddesses’
अजस्र-सेव्येO ever-worshipped one
अजस्र-सेव्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootअजस्र (प्रातिपदिक) + सेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘ever-served/constantly worshipped’ (सेव्य = √सेव्, क्तव्य/यत्-प्रत्यय)
अभव्य-हन्त्रीO destroyer of the unworthy
अभव्य-हन्त्री:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअभव्य (प्रातिपदिक) + हन्त्री (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; agent noun ‘destroyer of the unworthy/inauspicious’ (हन्त्री from √हन्)
अक्षर-राशि-रूपेO one whose form is a heap of syllables
अक्षर-राशि-रूपे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक) + राशि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘having the form of a mass/collection of syllables’
हत-अरि-वर्गेO one who has slain the host of enemies
हत-अरि-वर्गे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘whose group of enemies is slain’ (हत = √हन् क्त)
ललितेO Lalitā
ललिते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; proper name/title
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana-related (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; salutation
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन; ‘to you’