Shloka 20
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
संक्षोभिणीमुख्यसमस्तमुद्रासंसेविते संसरणप्रहन्त्रि / संसारलीलाकृतिसारसाक्षि सदा नमस्ते ललिते ऽधिनाथे / नित्ये कलाषोडशकेन नामाकर्षिण्यधीशि प्रमथेन सेव्ये
Transliteration
saṃkṣobhiṇīmukhyasamastamudrāsaṃsevite saṃsaraṇaprahantri / saṃsāralīlākṛtisārasākṣi sadā namaste lalite 'dhināthe / nitye kalāṣoḍaśakena nāmākarṣiṇyadhīśi pramathena sevye
Translation
హే సంఖ్షోభిణీముఖ్య సమస్తముద్రాసంసేవితే, సంసరణప్రహంత్రి! సంసారలీలాకృతిసారసాక్షి, అధినాథే లలితే—సదా నమస్తే. హే నిత్యే, కళాషోడశకేన ‘నామాకర్షిణీ’ అధీశి, ప్రమథేన సేవ్యే—నీకు ప్రణామం.
Word by Word
संक्षोभिणी-मुख्य-समस्त-मुद्रा-संसेवितेO served by all the chief mudrās beginning with Saṃkṣobhiṇī
संक्षोभिणी-मुख्य-समस्त-मुद्रा-संसेविते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसंक्षोभिणी (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक) + समस्त (प्रातिपदिक) + मुद्रा (प्रातिपदिक) + संसेवित (प्रातिपदिक; सेव्-धातुज)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘served by all the chief mudrās such as Saṃkṣobhiṇī’, vocative feminine singular
संसरण-प्रहन्त्रिO destroyer of transmigration
संसरण-प्रहन्त्रि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसंसरण (प्रातिपदिक) + प्रहन्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘destroyer of transmigration’, vocative feminine singular
संसार-लीला-कृति-सार-साक्षिO witness of the essence of worldly play and creation
संसार-लीला-कृति-सार-साक्षि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक) + लीला (प्रातिपदिक) + कृति (प्रातिपदिक) + सार (प्रातिपदिक) + साक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘witness of the essence of the world’s play/creation’, vocative feminine singular
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb
नमःsalutation
नमः:
Prayojana/भाव (भावार्थ)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; salutation particle
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4), एकवचन; dative singular
ललितेO Lalitā
ललिते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
अधिनाथेO supreme lord
अधिनाथे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअधिनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative masculine singular used as epithet
नित्येO eternal one
नित्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
कला-षोडशकेनwith the sixteen kalās
कला-षोडशकेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक) + षोडशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental singular ‘by/with the set of sixteen kalās’
नामby name / called
नाम:
Sambandha/Upapada (उपपद)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; particle meaning ‘by name/as’ (निपात)
आकर्षिणीthe attractress
आकर्षिणी:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootआ + कृष् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कृदन्त (णिनि/इनी) agent-noun ‘attractress’ used as epithet
अधीशिO sovereign one
अधीशि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअधीशिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular ‘O ruler’
प्रमथेनby the Pramatha (attendant of Śiva)
प्रमथेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रमथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental singular
सेव्येO worthy to be served
सेव्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘to be served’, vocative feminine singular